Umów wizytę

Tomasz Poboży

Odbarczenie cieśni nadgarstka pod kontrolą USG — wyniki po 2 latach

Autor:

Tomasz Poboży

English version: Ultrasound-guided carpal tunnel release: two-year randomized trial outcomes

Przezskórne odbarczenie kanału nadgarstka pod kontrolą USG daje poprawę utrzymującą się co najmniej 2 lata, ale najważniejsza różnica wobec techniki mini-open dotyczyła w tym badaniu wczesnego okresu po zabiegu. Pacjenci po procedurze wykonywanej pod kontrolą USG zgłaszali mniej bólu związanego z nacięciem, natomiast w obu grupach uzyskano klinicznie istotną poprawę bólu, objawów cieśni i funkcji ręki.

Dlaczego ta praca jest ciekawa?

W leczeniu operacyjnym zespołu cieśni nadgarstka od lat szuka się sposobu na zmniejszenie urazu tkanek bez pogorszenia skuteczności odbarczenia nerwu pośrodkowego. Technika wykonywana pod ciągłą kontrolą ultrasonograficzną pozwala obserwować nerw, naczynia, więzadło poprzeczne i narzędzie w czasie rzeczywistym, a sam zabieg może być wykonany w gabinecie zabiegowym w znieczuleniu miejscowym.

Dotychczas jednym z ważnych pytań było jednak to, czy korzyść wynikająca z mniejszego nacięcia nie kończy się po kilku tygodniach. Opublikowane 29 czerwca 2026 r. randomizowane badanie Smitha i wsp. dostarcza danych z pełnej dwuletniej obserwacji.

Jak zaprojektowano badanie?

Było to prospektywne, jednoośrodkowe badanie randomizowane w populacji beneficjentów amerykańskiego systemu wojskowego. Czterdziestu jeden pacjentów z zespołem cieśni nadgarstka losowo przydzielono do jednej z dwóch metod:

  • 21 osób poddano przezskórnemu odbarczeniu kanału nadgarstka pod kontrolą USG, wykonywanemu w gabinecie zabiegowym,
  • 20 osób operowano techniką mini-open.

Średni wiek wynosił 49,5 roku, 58,5% badanych stanowiły kobiety, a 41,5% uczestników pozostawało w czynnej służbie. Co warte podkreślenia, po 2 latach dostępne były dane wszystkich randomizowanych i leczonych pacjentów.

Głównym punktem końcowym był QuickDASH po miesiącu. Oceniano także nasilenie bólu, skalę objawów Boston Carpal Tunnel Questionnaire, ból dłoni związany z cięciem oraz zdarzenia niepożądane przez 2 lata.

Najważniejsze wyniki

Po miesiącu obie grupy poprawiły się w podobnym kierunku. Zmiana QuickDASH wyniosła średnio −8,2 punktu po zabiegu pod kontrolą USG i −8,4 punktu po operacji mini-open. W skali nasilenia objawów BCTQ zmiana wyniosła odpowiednio −0,9 i −1,2, a w numerycznej skali bólu po −1,1 punktu w obu grupach.

Najbardziej widoczna różnica dotyczyła gojenia okolicy dostępu. Pacjenci po odbarczeniu pod kontrolą USG zgłaszali mniej bólu związanego z nacięciem przez pierwsze 4 tygodnie oraz mniej bólu ograniczającego funkcję przez pierwsze 3 tygodnie.

W obu grupach poprawa objawów, bólu i funkcji miała klinicznie istotny charakter i utrzymywała się przez 2 lata. W grupie zabiegu pod kontrolą USG odnotowano jedno zakażenie.

Jak ortopeda może interpretować te wyniki?

Badanie nie pokazuje, że technika pod kontrolą USG daje po 2 latach lepszą funkcję ręki niż prawidłowo wykonane odbarczenie mini-open. Pokazuje natomiast coś praktycznie istotnego: mniejszy dostęp może zmniejszyć dolegliwości związane z raną we wczesnym okresie, bez utraty trwałości efektu klinicznego.

To ważne szczególnie w kontekście leczenia ambulatoryjnego. Możliwość wykonania zabiegu w gabinecie zabiegowym, pod stałą kontrolą USG, może upraszczać ścieżkę leczenia i ograniczać uraz tkanek. Samo badanie nie analizuje jednak kosztów całego systemu ani nie dowodzi, że taka organizacja będzie korzystniejsza w każdym ośrodku.

Ograniczenia

  • Badanie było małe — obejmowało 41 pacjentów — dlatego nie pozwala wiarygodnie porównywać rzadkich powikłań.
  • Przeprowadzono je w jednym ośrodku i w specyficznej populacji związanej z amerykańskim systemem wojskowym, co ogranicza możliwość prostego przenoszenia wyników na wszystkie grupy chorych.
  • Główne punkty oceny opierały się na wynikach zgłaszanych przez pacjentów; badanie nie zostało zaprojektowane jako szeroka analiza kosztów, czasu powrotu do pracy ani częstości ponownych operacji.
  • Wyniki dotyczą konkretnej techniki przezskórnego odbarczenia pod kontrolą USG i nie powinny być automatycznie przypisywane każdej metodzie małoinwazyjnej.

Co może zmienić w praktyce — i czego badanie nie dowodzi?

Dane wzmacniają argument, że przezskórne odbarczenie kanału nadgarstka pod kontrolą USG nie musi być traktowane wyłącznie jako metoda dająca krótkotrwałą korzyść kosmetyczną. W tej próbie efekt kliniczny utrzymywał się przez 2 lata, a wczesny ból związany z dostępem był mniejszy.

Badanie nie dowodzi jednak, że zabieg pod kontrolą USG jest ogólnie skuteczniejszy od mini-open, że powinien zastąpić klasyczne techniki u każdego chorego ani że ma przewagę w przypadkach z nietypową anatomią, dużymi zmianami strukturalnymi lub wskazaniami do szerszej eksploracji. Nie pozwala też ocenić różnicy w częstości rzadkich powikłań ze względu na małą liczebność.

Powiązane materiały

Piśmiennictwo

  1. Domańska J, Poboży K, Domański P, Konarski W, Poboży T. Case Report: Diagnosis and Management of Carpal Tunnel Syndrome in a Patient With Oligodactyly. Issue Rehabil Orthop Neurophysiol Sport Promot. 2024;46(1):69–76. DOI: 10.19271/IRONS-000206-2024-46.
  2. Smith MS, Yuan X, Deal JB Jr, Nanos GP 3rd, Tintle SM, Hager NA, Reece DE, Miller ME. Carpal Tunnel Release Using Ultrasound Guidance: Two-Year Outcomes of a Randomized Controlled Trial Within the Military. J Hand Surg Glob Online. 2026;8(5):101078. DOI: 10.1016/j.jhsg.2026.101078. PMID 42404100.
  3. American Academy of Orthopaedic Surgeons. Management of Carpal Tunnel Syndrome: Evidence-Based Clinical Practice Guideline. 2024. AAOS Clinical Practice Guideline.

Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.

Więcej wpisów