Czy warto naprawiać ścięgno podłopatkowe podczas odwróconej endoprotezoplastyki barku?

English version: Subscapularis Repair During Reverse Shoulder Arthroplasty — Is It Worthwhile?

Czy podczas pierwotnej odwróconej endoprotezoplastyki barku warto odtwarzać przyczep ścięgna podłopatkowego przez naprawę osteotomii guzka mniejszego? Nowe randomizowane badanie z The Journal of Bone and Joint Surgery dostarcza argumentu na korzyść naprawy — przynajmniej u pacjentów, u których ścięgno jest odpowiedniej jakości do ponownego przytwierdzenia.

Dlaczego ta praca jest ciekawa?

Postępowanie ze ścięgnem podłopatkowym podczas reverse total shoulder arthroplasty pozostaje dyskusyjne. Wcześniejsze dane były niejednorodne, a część zaleceń opierała się na badaniach obserwacyjnych i różniących się konstrukcjach implantów. Tutaj mamy prospektywne, randomizowane badanie z co najmniej 2-letnią obserwacją.

Pytanie badawcze i metodologia

Badanie przeprowadzono w Washington University in St. Louis. Pacjentów z wystarczająco zachowanym ścięgnem podłopatkowym, kwalifikujących się do pierwotnej odwróconej endoprotezoplastyki barku, randomizowano do naprawy albo braku naprawy osteotomii guzka mniejszego, do którego pozostawało przyczepione ścięgno podłopatkowe.

Do analizy z co najmniej 2-letnią obserwacją weszło 85 barków u 81 pacjentów; 43 barki przydzielono do grupy naprawy. Pierwszorzędowym punktem końcowym był wynik ASES. Oceniano również zakresy ruchu, badania obrazowe i funkcjonalną rotację wewnętrzną.

Najważniejsze wyniki

• Po 2 latach średni wynik ASES był wyższy po naprawie: 90,4 vs 82,3 (p = 0,01).
• Naprawa wiązała się z około 7-krotnie większą szansą poprawy zakresu rotacji wewnętrznej.
• Nie wykazano istotnych różnic w pozostałych aktywnych zakresach ruchu ani w innych ocenianych skalach wyników.

Jak ortopeda może interpretować te wyniki?

U pacjentów poddawanych pierwotnej rTSA, u których ścięgno podłopatkowe nadaje się do rekonstrukcji, naprawa LTO może poprawiać ogólny wynik funkcjonalny i rotację wewnętrzną bez wyraźnej ceny w postaci gorszego ruchu w innych płaszczyznach. To istotne zwłaszcza dla czynności wymagających sięgania dłonią za plecy.

Ograniczenia

• badanie jednoośrodkowe,
• stosunkowo niewielka grupa,
• włączano tylko pacjentów z podłopatkowym odpowiedniej jakości do ponownego przytwierdzenia,
• wyników nie należy automatycznie przenosić na wszystkie konstrukcje implantów i wszystkie sytuacje kliniczne.

Co może zmienić w praktyce?

Badanie wzmacnia argument za zachowaniem i naprawą podłopatkowego podczas pierwotnej odwróconej endoprotezoplastyki barku, jeśli warunki anatomiczne i techniczne na to pozwalają. Nie dowodzi jednak, że naprawa jest konieczna u każdego pacjenta ani że będzie miała taki sam efekt przy wszystkich typach implantów.

Źródło

Aleem AW, Zmistowski BM, Sefko J, Chen L, Keener JD. The Impact of Lesser Tuberosity Osteotomy Repair After Reverse Total Shoulder Arthroplasty: A Randomized Controlled Trial. J Bone Joint Surg Am. 2026; online ahead of print. DOI: 10.2106/JBJS.25.01330. PMID: 42550892.

Opracowanie przygotowano na podstawie publicznie dostępnego abstraktu i metadanych publikacji.

Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.