Kiedy USG jest szczególnie przydatne?

Ultrasonografia pozwala oceniać tkanki miękkie w czasie rzeczywistym i — w wybranych problemach — obserwować je podczas ruchu. Najczęściej wykorzystuje się ją przy podejrzeniu uszkodzenia bocznych więzadeł stawu skokowego, uszkodzenia lub tendinopatii ścięgna Achillesa, problemów ścięgien strzałkowych, patologii ścięgna mięśnia piszczelowego tylnego, zapalenia pochewek ścięgnistych oraz wybranych powierzchownych zmian okołostawowych.

Po skręceniu kostki: najpierw USG czy RTG?

Po świeżym urazie pierwszym zadaniem jest ocena ryzyka złamania. Jeżeli badanie kliniczne i reguły Ottawa wskazują na taką możliwość, właściwym badaniem początkowym jest RTG. USG nie jest rutynowym pierwszym badaniem każdego ostrego urazu kostki. Może natomiast być wartościowym badaniem celowanym, gdy po ocenie klinicznej trzeba dokładniej sprawdzić konkretną strukturę powierzchowną, zwłaszcza ścięgno lub wybrane więzadło.

Więcej o doborze badań po skręceniu: Skręcona kostka — kiedy potrzebne jest RTG, USG lub rezonans?

Przewlekły ból: USG nie zawsze jest pierwszym badaniem

W przewlekłym bólu stawu skokowego o niejasnej przyczynie często zaczyna się od RTG. Jeżeli po badaniu klinicznym podejrzenie dotyczy konkretnego ścięgna, USG lub MRI mogą być właściwymi kolejnymi badaniami. Gdy problem może dotyczyć chrząstki, zmiany osteochondralnej, konfliktu wewnątrzstawowego, kości lub głębiej położonych struktur, częściej potrzebny jest rezonans magnetyczny, a w wybranych sytuacjach tomografia komputerowa.

Czy USG pokaże uszkodzenie więzadeł?

Może być bardzo dokładne w ocenie części więzadeł bocznych, szczególnie więzadła skokowo-strzałkowego przedniego. Metaanalizy potwierdzają wysoką trafność diagnostyczną USG dla tego więzadła. Nie oznacza to jednak jednakowej wiarygodności dla wszystkich więzadeł stawu skokowego — jakość oceny zależy od badanej struktury, fazy urazu i doświadczenia badającego. Dlatego wynik zawsze trzeba zestawić z mechanizmem urazu i badaniem klinicznym.

Czy USG pokaże uszkodzenie ścięgna Achillesa?

USG bardzo dobrze nadaje się do oceny ścięgna Achillesa. Pozwala zobaczyć jego strukturę, grubość, częściowe lub pełne przerwanie oraz zmiany towarzyszące tendinopatii. Przy nagłym „trzasku”, utracie siły odbicia lub podejrzeniu świeżego zerwania podstawą jest szybkie badanie kliniczne; USG może potwierdzić i dokładniej scharakteryzować uszkodzenie.

Kiedy lepszy jest rezonans lub tomografia?

MRI bywa lepszym wyborem, gdy trzeba ocenić cały staw i struktury położone głębiej, zwłaszcza przy podejrzeniu zmian osteochondralnych, uszkodzeń chrząstki, patologii szpiku kostnego lub złożonego urazu. TK jest szczególnie użyteczna, gdy kluczowa jest szczegółowa ocena kości.

Jak wygląda badanie?

Badanie wykonuje się w kilku pozycjach, aby uzyskać dostęp do przedniej, bocznej, przyśrodkowej i tylnej części okolicy stawu. W zależności od problemu lekarz może poprosić o ruch stopy lub wykonać delikatne testy dynamiczne. Jeżeli wcześniej wykonywano RTG, MRI lub TK, warto porównać ich wynik z badaniem klinicznym i USG.

Na jakie pytania odpowiada ortopeda?

Czy USG zastępuje rezonans?

Nie. Oba badania mają inne mocne strony. USG jest bardzo przydatne w ocenie wielu ścięgien, części więzadeł i struktur powierzchownych oraz pozwala na badanie dynamiczne. MRI lepiej pokazuje m.in. szpik kostny, chrząstkę i głębiej położone struktury stawu.

Czy po skręceniu kostki warto od razu robić USG?

Nie zawsze. Najpierw trzeba ocenić uraz klinicznie i zdecydować, czy wymaga RTG. USG ma największą wartość wtedy, gdy istnieje konkretne pytanie dotyczące tkanek miękkich i wynik może wpłynąć na dalsze postępowanie.

Piśmiennictwo

• American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria®: Chronic Ankle Pain. Aktualna wersja kryteriów doboru obrazowania.
• American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria®: Acute Trauma to the Ankle. Kryteria doboru badań po ostrym urazie i reguły Ottawa.
• Kocsis K, Stubnya B, Váncsa S, et al. Diagnostic accuracy of ultrasonography in acute lateral ankle ligament injury: A systematic review and meta-analysis. Injury. 2024;55(Suppl 3):111730. doi:10.1016/j.injury.2024.111730.

Powiązane materiały

• Diagnostyka ortopedyczna
• Skręcona kostka — kiedy RTG, USG lub rezonans?
• Urazy stawu skokowego
• Choroby stopy i stawu skokowego

Opracowanie medyczne: dr n. med. Tomasz Poboży - ortopeda, specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Materiał edukacyjny nie zastępuje badania lekarskiego ani indywidualnego doboru diagnostyki. Aktualizacja: 12 września 2026 r.