DLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW

Złamanie szyjki kości udowej — zespolenie śrubami kaniulowanymi — protokół rehabilitacji

Ochrona operowanych tkanek, ruch i stopniowy powrót do codziennej aktywności. Wybierz etap odpowiedni do wykonanego zabiegu i aktualnych zaleceń.

Tomasz Poboży · Protokół edukacyjny dla praktyki klinicznej

Obciążanie i używanie kończyny

Po zespoleniu śrubami nie obowiązuje wspólny termin pełnego obciążania. U starszych może być dopuszczone wczesne WBAT; młodsi często wymagają początkowej ochrony i kontroli.

Pełne zalecenie ↓

Orteza lub unieruchomienie

Nie wprowadzaj rutynowej ortezy wyłącznie na podstawie nazwy zabiegu. Chód z pomocą i limit obciążania określa operator.

Pełne zalecenie ↓

Dozwolony ruch

Łagodny dozwolony ruch biodra, kolana i stopy bez bolesnego forsowania. Samo odzyskanie ruchu nie dowodzi zrostu i nie znosi limitu chodu.

Pełne zalecenie ↓

Zgoda na ruch, obciążanie i odstawienie ortezy to odrębne decyzje. Dodatkowe naprawy mogą wymagać dłuższej ochrony.

Przebieg rehabilitacji w skrócie

O przejściu dalej decydują gojenie i kryteria funkcjonalne, nie sam kalendarz.

Plansze rehabilitacji

Złamanie szyjki kości udowej — śruby kaniulowane. Zespolenie śrubami, kontrola zrostu, indywidualne obciążanie i pięć etapów rehabilitacji. Opracowanie merytoryczne: Tomasz Poboży - ortopeda.
Złamanie szyjki kości udowej zespolone śrubami kaniulowanymi — pięć etapów rehabilitacji, obciążanie, ćwiczenia, kontrola zrostu i objawy alarmowe. · plansza 1/1
Ćwiczenia — zobacz z bliska

Czytaj pełne plansze razem z opisem wybranego etapu. Ćwiczenie pokazane dla późniejszej fazy nie jest dozwolone od początku.

Otwórz odpowiednią pełną planszę i powiększ wybrany fragment. Podgląd zachowuje wszystkie etapy i podpisy.

Instrukcje ćwiczeń i ich progresję znajdziesz w opisach etapów wskazanych powyżej.

Zakres zastosowania i ochrona — co ustala ortopeda?

Po 6. miesiącu — funkcja i obserwacja długoterminowa

Kontynuuj usprawnianie odpowiednio do pozostałych deficytów funkcji. Nie ma uniwersalnego wymogu odczekania 6–9 miesięcy przed pełnym obciążaniem po zespoleniu śrubami kaniulowanymi. Powrót do pracy, rekreacji i sportu zależy od gojenia, sprawności i indywidualnego dopuszczenia. Dalsze kontrole uwzględniają także możliwość martwicy głowy kości udowej, również po ponad 12 miesiącach.

Kiedy podejrzewać zaburzenia gojenia?

Utrzymujący się lub narastający ból albo brak postępu gojenia w kolejnych badaniach wymaga ponownej oceny. Przy niepokojącym przebiegu nie czekaj do 6. miesiąca. Dalsze badania, w tym TK w razie wskazań, i leczenie dobiera operator.

Profilaktyka i obserwacja długoterminowa

U odpowiednich pacjentów oceń i lecz osteoporozę, ryzyko kolejnych upadków oraz niedobory witaminy D i wapnia. Zachęcaj do regularnej aktywności dostosowanej do możliwości. Długoterminowa obserwacja obejmuje ocenę funkcji biodra, zrostu oraz ewentualnej martwicy głowy kości udowej.

Etapy i kryteria progresji

0–2 tygodnie — wczesna mobilizacja i indywidualny plan obciążania

Pionizacja zwykle od pierwszej doby, jeśli pozwala stan ogólny. Chód z balkonikiem lub dwiema kulami. Przed chodzeniem potwierdź dopuszczony zakres obciążania. U starszych pacjentów po odpowiednim zespoleniu może być dopuszczone wczesne obciążanie według tolerancji; u młodszych może być potrzebne początkowe ograniczenie z ponowną oceną około 6. tygodnia. Nie zakładaj jednakowej ochrony u wszystkich. AO Surgery Reference; NICE CG124.

Ćwiczenia: ruchy stawu skokowego, izometria mięśnia czworogłowego i pośladków, zgięcie i wyprost kolana oraz delikatne, bezbolesne ruchy biodra. Unikaj bolesnego obciążania, upadków, ruchów skrętnych i dużego oporu.

2–6 tygodni — ruch, utrzymanie siły i bezpieczny chód

Kontynuuj pomoce do chodzenia i zalecony zakres obciążania. Ćwiczenia w odciążeniu i z małym oporem, aktywacja odwodzicieli i prostowników biodra, siad–wstawanie z podparciem, ćwiczenia równowagi i stabilizacji tułowia. Kontrolne RTG zwykle między 3. a 6. tygodniem służy przede wszystkim ocenie ustawienia złamania i stabilności zespolenia — nie oczekujemy w tym czasie pełnego zrostu.

6–12 tygodni — kontrola zespolenia i dalsza ochrona

Kontrola kliniczna i RTG około 6. tygodnia. Jeśli nie ma cech niestabilności, kontynuuj postępowanie zgodnie z zaleceniami operatora. Obciążanie może nadal pozostawać ograniczone. Ćwiczenia funkcjonalne tylko w bezpiecznym zakresie, bez przeciążania; wzmacnianie mięśni tułowia i kończyny oraz nauka prawidłowego chodu. Celem jest utrzymanie funkcji i zapobieganie zanikom mięśniowym, a nie przyspieszanie zrostu.

3–6 miesięcy — kontrola gojenia i progresja funkcji

Kontrola kliniczna i radiologiczna ocenia przebieg gojenia oraz stabilność zespolenia. Tego okresu nie należy przedstawiać jako najwcześniejszego możliwego pojawienia się gojenia ani uniwersalnego terminu rozpoczęcia pełnego obciążania. Rozwijaj siłę, równowagę, zakres ruchu i dystans marszu zgodnie z aktualnym planem operatora i obrazem klinicznym. Utrzymujący się lub narastający ból oraz brak postępu gojenia wymagają ponownej oceny.

Objawy alarmowe

Objawy alarmowe

Nowy silny ból, nagła utrata możliwości wcześniej dopuszczonego obciążania, upadek z pogorszeniem funkcji, wyciek z rany lub gorączka wymagają pilnej oceny lekarskiej. Nagła duszność, ból w klatce piersiowej lub omdlenie wymagają pomocy ratunkowej.

Dodatkowe zalecenia

BIODRO I MIEDNICA · DLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW

Ochrona zespolenia, bezpieczna mobilizacja i stopniowa progresja funkcji z uwzględnieniem powolnego gojenia złamania szyjki kości udowej.

Opracowanie: dr n. med. Tomasz Poboży - ortopeda · Aktualizacja: 03.10.2026

Najważniejsza zasada

Zakres obciążania, tempo rehabilitacji i kontrolne badania ustala operator. Po zespoleniu śrubami kaniulowanymi nie ma jednego schematu właściwego dla wszystkich pacjentów. U osób starszych po stabilnym zespoleniu możliwe jest wcześniejsze obciążanie według tolerancji. U młodszych pacjentów, szczególnie po repozycji złamania przemieszczonego, zwykle stosuje się początkowo obciążanie ograniczone. Cały proces powinien być oparty na kontroli klinicznej i radiologicznej. Mniejszy ból nie oznacza jeszcze zrostu.

Najważniejsze: w zespoleniu szyjki kości udowej kalendarz nie zastępuje obrazu klinicznego i RTG. Progresja obciążania powinna wynikać z jakości zespolenia i postępu gojenia.

Piśmiennictwo

Piśmiennictwo

  1. AO Foundation Surgery Reference. Femoral neck fracture — cannulated screws: aftercare and weight bearing.
  2. American Academy of Orthopaedic Surgeons. Management of Hip Fractures in Older Adults. Clinical Practice Guideline. 2021.
  3. National Institute for Health and Care Excellence. Hip fracture: management. CG124.