DLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW
Złamanie szyjki kości udowej — zespolenie śrubami kaniulowanymi — protokół rehabilitacji
Ochrona operowanych tkanek, ruch i stopniowy powrót do codziennej aktywności. Wybierz etap odpowiedni do wykonanego zabiegu i aktualnych zaleceń.
Obciążanie i używanie kończyny
Po zespoleniu śrubami nie obowiązuje wspólny termin pełnego obciążania. U starszych może być dopuszczone wczesne WBAT; młodsi często wymagają początkowej ochrony i kontroli.
Pełne zalecenie ↓Orteza lub unieruchomienie
Nie wprowadzaj rutynowej ortezy wyłącznie na podstawie nazwy zabiegu. Chód z pomocą i limit obciążania określa operator.
Pełne zalecenie ↓Dozwolony ruch
Łagodny dozwolony ruch biodra, kolana i stopy bez bolesnego forsowania. Samo odzyskanie ruchu nie dowodzi zrostu i nie znosi limitu chodu.
Pełne zalecenie ↓Zgoda na ruch, obciążanie i odstawienie ortezy to odrębne decyzje. Dodatkowe naprawy mogą wymagać dłuższej ochrony.
Przebieg rehabilitacji w skrócie
O przejściu dalej decydują gojenie i kryteria funkcjonalne, nie sam kalendarz.
Plansze rehabilitacji

Ćwiczenia — zobacz z bliska
Czytaj pełne plansze razem z opisem wybranego etapu. Ćwiczenie pokazane dla późniejszej fazy nie jest dozwolone od początku.
Otwórz odpowiednią pełną planszę i powiększ wybrany fragment. Podgląd zachowuje wszystkie etapy i podpisy.
Instrukcje ćwiczeń i ich progresję znajdziesz w opisach etapów wskazanych powyżej.
Zakres zastosowania i ochrona — co ustala ortopeda?
Po 6. miesiącu — funkcja i obserwacja długoterminowa
Kontynuuj usprawnianie odpowiednio do pozostałych deficytów funkcji. Nie ma uniwersalnego wymogu odczekania 6–9 miesięcy przed pełnym obciążaniem po zespoleniu śrubami kaniulowanymi. Powrót do pracy, rekreacji i sportu zależy od gojenia, sprawności i indywidualnego dopuszczenia. Dalsze kontrole uwzględniają także możliwość martwicy głowy kości udowej, również po ponad 12 miesiącach.
Kiedy podejrzewać zaburzenia gojenia?
Utrzymujący się lub narastający ból albo brak postępu gojenia w kolejnych badaniach wymaga ponownej oceny. Przy niepokojącym przebiegu nie czekaj do 6. miesiąca. Dalsze badania, w tym TK w razie wskazań, i leczenie dobiera operator.
Profilaktyka i obserwacja długoterminowa
U odpowiednich pacjentów oceń i lecz osteoporozę, ryzyko kolejnych upadków oraz niedobory witaminy D i wapnia. Zachęcaj do regularnej aktywności dostosowanej do możliwości. Długoterminowa obserwacja obejmuje ocenę funkcji biodra, zrostu oraz ewentualnej martwicy głowy kości udowej.
Etapy i kryteria progresji
0–2 tygodnie — wczesna mobilizacja i indywidualny plan obciążania
Pionizacja zwykle od pierwszej doby, jeśli pozwala stan ogólny. Chód z balkonikiem lub dwiema kulami. Przed chodzeniem potwierdź dopuszczony zakres obciążania. U starszych pacjentów po odpowiednim zespoleniu może być dopuszczone wczesne obciążanie według tolerancji; u młodszych może być potrzebne początkowe ograniczenie z ponowną oceną około 6. tygodnia. Nie zakładaj jednakowej ochrony u wszystkich. AO Surgery Reference; NICE CG124.
Ćwiczenia: ruchy stawu skokowego, izometria mięśnia czworogłowego i pośladków, zgięcie i wyprost kolana oraz delikatne, bezbolesne ruchy biodra. Unikaj bolesnego obciążania, upadków, ruchów skrętnych i dużego oporu.
2–6 tygodni — ruch, utrzymanie siły i bezpieczny chód
Kontynuuj pomoce do chodzenia i zalecony zakres obciążania. Ćwiczenia w odciążeniu i z małym oporem, aktywacja odwodzicieli i prostowników biodra, siad–wstawanie z podparciem, ćwiczenia równowagi i stabilizacji tułowia. Kontrolne RTG zwykle między 3. a 6. tygodniem służy przede wszystkim ocenie ustawienia złamania i stabilności zespolenia — nie oczekujemy w tym czasie pełnego zrostu.
6–12 tygodni — kontrola zespolenia i dalsza ochrona
Kontrola kliniczna i RTG około 6. tygodnia. Jeśli nie ma cech niestabilności, kontynuuj postępowanie zgodnie z zaleceniami operatora. Obciążanie może nadal pozostawać ograniczone. Ćwiczenia funkcjonalne tylko w bezpiecznym zakresie, bez przeciążania; wzmacnianie mięśni tułowia i kończyny oraz nauka prawidłowego chodu. Celem jest utrzymanie funkcji i zapobieganie zanikom mięśniowym, a nie przyspieszanie zrostu.
3–6 miesięcy — kontrola gojenia i progresja funkcji
Kontrola kliniczna i radiologiczna ocenia przebieg gojenia oraz stabilność zespolenia. Tego okresu nie należy przedstawiać jako najwcześniejszego możliwego pojawienia się gojenia ani uniwersalnego terminu rozpoczęcia pełnego obciążania. Rozwijaj siłę, równowagę, zakres ruchu i dystans marszu zgodnie z aktualnym planem operatora i obrazem klinicznym. Utrzymujący się lub narastający ból oraz brak postępu gojenia wymagają ponownej oceny.
Objawy alarmowe
Objawy alarmowe
Nowy silny ból, nagła utrata możliwości wcześniej dopuszczonego obciążania, upadek z pogorszeniem funkcji, wyciek z rany lub gorączka wymagają pilnej oceny lekarskiej. Nagła duszność, ból w klatce piersiowej lub omdlenie wymagają pomocy ratunkowej.
Dodatkowe zalecenia
BIODRO I MIEDNICA · DLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW
Ochrona zespolenia, bezpieczna mobilizacja i stopniowa progresja funkcji z uwzględnieniem powolnego gojenia złamania szyjki kości udowej.
Opracowanie: dr n. med. Tomasz Poboży - ortopeda · Aktualizacja: 03.10.2026
Najważniejsza zasada
Zakres obciążania, tempo rehabilitacji i kontrolne badania ustala operator. Po zespoleniu śrubami kaniulowanymi nie ma jednego schematu właściwego dla wszystkich pacjentów. U osób starszych po stabilnym zespoleniu możliwe jest wcześniejsze obciążanie według tolerancji. U młodszych pacjentów, szczególnie po repozycji złamania przemieszczonego, zwykle stosuje się początkowo obciążanie ograniczone. Cały proces powinien być oparty na kontroli klinicznej i radiologicznej. Mniejszy ból nie oznacza jeszcze zrostu.
Najważniejsze: w zespoleniu szyjki kości udowej kalendarz nie zastępuje obrazu klinicznego i RTG. Progresja obciążania powinna wynikać z jakości zespolenia i postępu gojenia.
Piśmiennictwo
Piśmiennictwo
- AO Foundation Surgery Reference. Femoral neck fracture — cannulated screws: aftercare and weight bearing.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons. Management of Hip Fractures in Older Adults. Clinical Practice Guideline. 2021.
- National Institute for Health and Care Excellence. Hip fracture: management. CG124.