Diagnostyka

Od czego zaczyna się diagnostyka?

---

Od rozmowy i badania klinicznego. Znaczenie ma miejsce bólu, sposób jego powstania, czas trwania, uraz, obrzęk, sztywność, drętwienie, osłabienie oraz to, które ruchy nasilają dolegliwości. Dopiero ten obraz pozwala zdecydować, czy potrzebne jest badanie obrazowe albo badanie funkcji nerwu. W interpretacji pomagają także zasady wyjaśnione w materiałach Dlaczego ortopeda bada nie tylko bolące miejsce?, Ruch czynny i bierny — dlaczego sprawdza się oba? oraz Co znaczy dodatni test w badaniu ortopedycznym?.

Badanie funkcji i sposobu poruszania się wyjaśniają również materiały Dlaczego ortopeda mierzy siłę mięśni?, Dlaczego ortopeda patrzy, jak pacjent chodzi? oraz Dlaczego ortopeda pyta, czy ból budzi w nocy?.

RTG — przede wszystkim kości i ustawienie stawu

---

Zdjęcie rentgenowskie jest często pierwszym badaniem przy podejrzeniu złamania, choroby zwyrodnieniowej, deformacji albo problemu z ustawieniem stawu. W wielu sytuacjach zdjęcia wykonane w odpowiednich projekcjach, czasem także w obciążeniu, dostarczają informacji, których nie zastępuje sam rezonans. Więcej na ten temat: Dlaczego RTG w obciążeniu pokazuje więcej?.

USG — badanie dynamiczne tkanek miękkich

---

Ultrasonografia pozwala ocenić m.in. ścięgna, część więzadeł, kaletki, wysięk, niektóre zmiany mięśniowe i nerwy obwodowe. Dużą zaletą jest możliwość badania struktur podczas ruchu oraz porównania obu stron. Tę rolę wyjaśniają także materiały Dlaczego USG wykonuje się w ruchu? i Po co w USG porównuje się obie strony?. USG może również służyć do precyzyjnego prowadzenia igły podczas wybranych procedur.

Nie każda struktura jest jednak dobrze dostępna w USG. Badanie nie zastępuje automatycznie RTG, rezonansu ani tomografii. Dla okolicy stawu skokowego przygotowano osobny przewodnik USG stawu skokowego — kiedy pomaga i czego nie pokaże?. Pacjencki przewodnik ogólny zachowujemy pod istniejącym publicznym adresem Sonoortopedia — USG narządu ruchu i zabiegi pod kontrolą USG; profesjonalne materiały znajdują się w dziale Ultrasonografia narządu ruchu.

Rezonans magnetyczny — gdy potrzebny jest szerszy obraz tkanek

---

MRI jest szczególnie przydatny, kiedy trzeba ocenić struktury położone głębiej, chrząstkę, szpik kostny, obrąbki, łąkotki, więzadła lub rozległość zmian tkanek miękkich. Sam opis rezonansu nie jest jednak rozpoznaniem. Nieprawidłowości widoczne w MRI mogą występować także u osób bez bólu, dlatego wynik trzeba zawsze odnieść do objawów i badania klinicznego. Z tego samego powodu nie operuje się samego wyniku rezonansu.

Tomografia komputerowa — szczegóły kostne i planowanie

---

TK bardzo dokładnie pokazuje kość. Może być potrzebna przy złożonych złamaniach, ubytkach kostnych, niektórych deformacjach, ocenie położenia implantów albo planowaniu operacji. W konkretnych problemach stosuje się również rekonstrukcje trójwymiarowe.

EMG i badania przewodnictwa nerwowego

---

Gdy dominują drętwienie, mrowienie, osłabienie lub podejrzenie neuropatii, przydatne mogą być badania elektrodiagnostyczne. Oceniają one funkcję nerwów i mięśni, a nie ich sam wygląd. Dlatego wynik EMG może uzupełniać badanie kliniczne i USG nerwu, ale nie jest z nimi tym samym badaniem.

Czy zawsze trzeba wykonać rezonans?

---

Nie. W wielu częstych problemach prawidłowo zebrany wywiad, badanie kliniczne i prostsze badanie obrazowe pozwalają zaplanować postępowanie. Rezonans ma największą wartość wtedy, gdy jego wynik może zmienić rozpoznanie, sposób leczenia lub przygotowanie do zabiegu.

Jak przygotować się do konsultacji diagnostycznej?

---

• zabierz wcześniejsze zdjęcia i opisy badań, jeśli były wykonywane;
• warto mieć dostęp do samych obrazów RTG, MRI lub TK, nie tylko do opisu;
• przypomnij sobie, kiedy dokładnie rozpoczęły się objawy i czy poprzedził je uraz;
• zanotuj wcześniejsze leczenie, iniekcje, operacje i ich efekt;
• przygotuj listę leków oraz najważniejszych chorób współistniejących.

Wybierz okolicę ciała →  ·  Choroby i dolegliwości ortopedyczne →