Choroba Dupuytrena

Co dzieje się w dłoni?

Zmiany rozwijają się w rozcięgnie dłoniowym, czyli warstwie tkanki łącznej położonej pod skórą. Guzek nie jest guzem nowotworowym. U części osób przez lata pozostaje niewielki i nie powoduje istotnego ograniczenia funkcji. U innych tworzą się wyczuwalne pasma, które stopniowo zginają palec i utrudniają położenie dłoni płasko na stole.

Jakie objawy są typowe?

• twardy guzek lub kilka guzków w dłoni;
• wyczuwalne pasmo biegnące w kierunku palca;
• stopniowo narastający brak pełnego wyprostu palca;
• trudność w położeniu dłoni płasko na stole;
• problem z wkładaniem ręki do kieszeni, zakładaniem rękawiczek, myciem twarzy lub chwytaniem większych przedmiotów.

We wczesnym okresie guzek może być tkliwy, ale zaawansowany przykurcz często nie boli. Brak bólu nie oznacza więc, że ograniczenie ruchu jest nieistotne.

Czy każda choroba Dupuytrena wymaga leczenia?

Nie. Sam guzek bez istotnego przykurczu i bez pogorszenia funkcji ręki zwykle nie jest powodem do zabiegu. W takiej sytuacji rozsądna jest obserwacja i okresowa ocena, czy wyprost palca się pogarsza.

Prosty test domowy polega na próbie położenia całej dłoni płasko na blacie. Jeżeli palec pozostaje uniesiony, warto ocenić stopień przykurczu. Wynik takiego testu jest wskazówką, a nie samodzielnym wskazaniem do operacji.

Jak stawia się rozpoznanie?

Rozpoznanie jest przede wszystkim kliniczne. Lekarz ocenia guzki i pasma w dłoni, zakres wyprostu poszczególnych stawów oraz wpływ przykurczu na funkcję ręki. W typowym obrazie RTG, USG ani rezonans nie są rutynowo potrzebne do potwierdzenia rozpoznania. Badania obrazowe mogą być przydatne wtedy, gdy zmiana jest nietypowa albo trzeba różnicować inną przyczynę guzka, bólu lub ograniczenia ruchu.

Kiedy rozważa się zabieg?

Najważniejsze są narastający przykurcz i utrata funkcji. Decyzja nie powinna wynikać wyłącznie z obecności guzka. Znaczenie ma także to, którego palca i którego stawu dotyczy problem, jak szybko postępuje oraz czego pacjent potrzebuje w pracy i codziennym życiu.

Przezskórna fasciotomia igłowa

Przezskórne przecięcie pasma igłą jest procedurą małoinwazyjną. Zaletą jest zwykle mała rana i szybki powrót do używania ręki. Wadą jest większe ryzyko ponownego narastania przykurczu niż po bardziej rozległym wycięciu zmienionej tkanki. Metoda nie jest odpowiednia dla każdego układu pasm i każdego stawu.

Ograniczona fasciektomia

Podczas operacji usuwa się chorobowo zmienione fragmenty rozcięgna dłoniowego. Rekonwalescencja jest dłuższa niż po fasciotomii igłowej, ale efekt korekcji bywa trwalszy. Jak przy każdej operacji ręki trzeba brać pod uwagę ryzyko zaburzeń gojenia, sztywności, uszkodzenia drobnych nerwów, krwiaka lub zakażenia.

Iniekcja kolagenazy

Kolagenaza była i jest badana jako metoda enzymatycznego osłabiania pasma Dupuytrena. Jej rzeczywista dostępność zależy od kraju, rynku i ośrodka, dlatego nie należy traktować jej jako opcji dostępnej wszędzie. W badaniach porównawczych daje dobrą początkową korekcję, ale długoterminowo częściej niż po operacji potrzebne bywa ponowne leczenie.

Czy ćwiczenia lub orteza mogą cofnąć przykurcz?

Nie ma dobrych dowodów, że samo rozciąganie, masaż lub orteza potrafią zlikwidować uformowane pasmo i odwrócić utrwalony przykurcz. Terapia ręki może być natomiast potrzebna po zabiegu, zwłaszcza gdy występuje sztywność, obrzęk lub trudność z odzyskaniem ruchu. Zakres rehabilitacji powinien być dobrany do wykonanej procedury i stanu ręki.

Czy choroba może wrócić?

Tak. Zabieg koryguje przykurcz, ale nie usuwa skłonności biologicznej do tworzenia kolejnych zmian. Nawrót może pojawić się w leczonym palcu albo w innym miejscu dłoni. Ryzyko i czas nawrotu zależą m.in. od rodzaju zabiegu i przebiegu choroby.

Kiedy potrzebna jest wcześniejsza ocena?

• przykurcz szybko narasta;
• palca nie można już swobodnie wyprostować;
• ograniczenie zaczyna przeszkadzać w higienie, pracy lub chwytaniu;
• guzek ma nietypowy wygląd, szybko rośnie albo jest stale bolesny;
• pojawia się drętwienie, wyraźne osłabienie ręki lub inne objawy, które nie są typowe dla samej choroby Dupuytrena.

Na jakie pytania odpowiada ortopeda?

Czy guzek trzeba wycinać od razu?

Nie. Jeżeli palec zachowuje pełny wyprost i ręka działa prawidłowo, często wystarcza obserwacja.

Czy zabieg leczy chorobę raz na zawsze?

Nie można tego zagwarantować. Celem leczenia jest poprawa wyprostu i funkcji ręki. Choroba ma skłonność do nawrotów, choć ich ryzyko różni się między metodami.

Czy warto czekać, aż palec będzie bardzo zgięty?

Nie zawsze. Bardzo zaawansowany, wieloletni przykurcz może być trudniejszy do pełnego skorygowania. Jeżeli wyprost stopniowo się pogarsza, lepiej ocenić rękę wcześniej i omówić możliwe strategie.

---

Źródła

• Dutch Multidisciplinary Guideline on Dupuytren Disease. 2023.
• Räisänen MP, Leppänen OV, Soikkeli J, et al. Surgery, Needle Fasciotomy, or Collagenase Injection for Dupuytren Contracture: A Randomized Controlled Trial. Ann Intern Med. 2024;177:280–290.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnego badania ani kwalifikacji do leczenia.

Ręka i nadgarstek → · Palec trzaskający → · Ból u podstawy kciuka →