Złamanie Weber C — czy naprawiać więzadło trójgraniaste?

Randomizowane badanie u chorych ze złamaniem kostki typu Weber C i uszkodzeniem więzadła trójgraniastego pokazuje ciekawy rozdźwięk: bezpośrednia naprawa więzadła poprawiała wczesną stabilność kości skokowej w badaniach obciążeniowych, ale po 12 miesiącach nie dawała przewagi ani w ocenianych parametrach radiologicznych, ani w funkcji stawu skokowego.

Dlaczego ta praca jest ciekawa?

W niestabilnych złamaniach stawu skokowego z uszkodzeniem przyśrodkowego kompleksu więzadłowego pozostaje praktyczne pytanie: po odtworzeniu anatomii złamania czy więzadło trójgraniaste (ang. deltoid ligament) powinno być rutynowo naprawiane? Teoretycznie bezpośrednia naprawa może poprawić stabilność przyśrodkowej kolumny, ale oznacza dodatkowy etap operacji. Choi i wsp. poddali to pytanie ocenie w badaniu randomizowanym.

Pytanie i metodologia

Do badania włączano pacjentów ze złamaniami Weber C, odpowiadającymi typowi OTA/AO 44C, w mechanizmie pronacyjno-rotacyjnym zewnętrznym i z uszkodzeniem więzadła trójgraniastego. Po ustaleniu strategii zespolenia złamania pacjentów losowo przydzielano do bezpośredniej naprawy więzadła albo pozostawienia go bez naprawy.

Analizowano szerokość przyśrodkowej szpary stawu oraz pochylenie kości skokowej na zdjęciach wykonywanych w pozycji stojącej i w próbach obciążeniowych po 3, 6 i 12 miesiącach. Wynik funkcjonalny oceniano skalą FAAM. Dwunastomiesięczną obserwację ukończyło 71 osób: 35 po naprawie więzadła i 36 bez naprawy.

Najważniejsze wyniki

• Szerokość przyśrodkowej szpary stawu była porównywalna między grupami we wszystkich zastosowanych projekcjach i punktach czasowych.
• Po 3 miesiącach grupa bez naprawy więzadła miała większe koślawe pochylenie kości skokowej w zdjęciach obciążeniowych. Był to więc sygnał lepszej wczesnej stabilności po bezpośredniej naprawie.
• Po 12 miesiącach różnica w pochyleniu kości skokowej nie była już istotna statystycznie.
• Wyniki FAAM poprawiały się w obu grupach. Po 12 miesiącach część dotycząca codziennych czynności wynosiła około 89–90% w obu grupach.

Jak ortopeda może interpretować te wyniki?

Najbardziej użyteczny wniosek nie brzmi „więzadła trójgraniastego nie należy naprawiać”. Badanie sugeruje raczej, że w tej konkretnej grupie złamań rutynowe dodanie naprawy przyśrodkowego kompleksu nie przełożyło się na lepszą funkcję po roku, mimo lepszej wczesnej stabilności mierzonej pochyleniem kości skokowej.

To ważne rozróżnienie. W ortopedii poprawa parametru radiologicznego po operacji ma znaczenie tylko wtedy, gdy rzeczywiście przekłada się na funkcję, ryzyko późnej niestabilności, ponownych operacji albo rozwój zmian zwyrodnieniowych. Dwunastomiesięczna obserwacja tego nie rozstrzyga.

Ograniczenia

• Badanie przeprowadzono w jednym ośrodku i obejmowało 71 pacjentów z pełną roczną obserwacją.
• Dotyczyło ściśle określonych złamań Weber C z uszkodzeniem więzadła trójgraniastego; wyniku nie można automatycznie przenosić na wszystkie niestabilne złamania kostek.
• Rok obserwacji jest wystarczający do oceny wczesnej funkcji, ale zbyt krótki do wiarygodnej oceny późnej niestabilności, zmian zwyrodnieniowych czy ryzyka rewizji.
• Brak istotnej różnicy po 12 miesiącach nie jest formalnym dowodem równoważności obu strategii.
• Publicznie dostępny abstrakt nie pozwala odpowiedzieć na wszystkie pytania dotyczące podgrup, w których naprawa więzadła mogłaby być szczególnie korzystna.

Co może zmienić w praktyce — i czego badanie nie dowodzi?

Praca daje argument przeciwko traktowaniu bezpośredniej naprawy więzadła trójgraniastego jako automatycznego elementu każdego zespolenia złamania Weber C z jego uszkodzeniem. Decyzja może nadal zależeć od jakości uzyskanej repozycji, stabilności stawu po zespoleniu, charakteru uszkodzenia przyśrodkowego oraz całego wzorca urazu.

Badanie nie dowodzi natomiast, że naprawa jest zbędna w każdym przypadku ani że przejściowa różnica w stabilności nie ma znaczenia w dłuższej perspektywie. Do odpowiedzi na to pytanie potrzebna jest większa grupa i wieloletnia obserwacja.

Źródło

Choi JY, Yu OJ, Jung YH, Suh JS. Deltoid Ligament Repair Does Not Improve Radiographic or Clinical Outcomes in Weber Type C Pronation-External Rotation Ankle Fractures: A Randomized Controlled Trial. Journal of Orthopaedic Trauma. 2026;40(8):399–407. DOI: 10.1097/BOT.0000000000003189. Wydanie: 1 sierpnia 2026 r.

English version: Weber C Ankle Fracture — Should the Deltoid Ligament Be Repaired?

Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.