DLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji

Opracował Tomasz Poboży — ortopeda

Ochrona operowanych tkanek, ruch i stopniowy powrót do codziennej aktywności. Wybierz etap odpowiedni do wykonanego zabiegu i aktualnych zaleceń.

Tomasz Poboży — ortopeda · Protokół edukacyjny dla praktyki klinicznej

Opracowanie: dr n. med. Tomasz Poboży — ortopeda · wersja robocza

Obciążanie i używanie kończyny

Wczesna ochrona: bez czynnej i oporowej rotacji wewnętrznej, dźwigania, pchania, ciągnięcia i podporów. Właściwy opór podłopatkowego zasadniczo około 12. tygodnia.

Pełne zalecenie ↓

Orteza lub unieruchomienie

W przyjętym ochronnym wariancie temblak/orteza zasadniczo 6 tygodni, zdejmowane do higieny i zaleconych ćwiczeń.

Pełne zalecenie ↓

Dozwolony ruch

Początkowo ruch bierny. ER od neutralnej 0° stopniowo do około 30° pod koniec 6. tygodnia; duża lub napięta naprawa może wymagać mniejszego zakresu.

Pełne zalecenie ↓

Zgoda na ruch, obciążanie i odstawienie ortezy to odrębne decyzje. Dodatkowe naprawy mogą wymagać dłuższej ochrony.

Przebieg rehabilitacji w skrócie

O przejściu dalej decydują gojenie i kryteria funkcjonalne, nie sam kalendarz.

Plansze rehabilitacji

Rehabilitacja pooperacyjna: Naprawa podłopatkowego: cztery etapy, ruch bierny z podparciem i późniejsze wzmacnianie. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Naprawa podłopatkowego: cztery etapy, ruch bierny z podparciem i późniejsze wzmacnianie.

Rotacja zewnętrzna w pierwszych 6 tygodniach: progresja od 0° do około 30° pod koniec 6. tygodnia. Szczegółowy tekst strony ma pierwszeństwo przed skrótem graficznym.

Ćwiczenia — zobacz z bliska

Wybierz etap dopuszczony dla swojej naprawy. Ilustracja nie jest zgodą na progresję.

Etap I · 0–6

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji — Wahadło. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Wahadło

Ramię rozluźnione; ruch tułowia, bez ciężarka.

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji — Bierna rotacja zewnętrzna. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Bierna rotacja zewnętrzna

Łokieć przy tułowiu, podparcie i limit operatora.

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji — Bierne zgięcie. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Bierne zgięcie

Terapeuta podpiera kończynę; pacjent nie unosi jej czynnie.

Etap II · 6–12

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji — Unoszenie wspomagane. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Unoszenie wspomagane

Po dopuszczeniu; pomoc zdrowej kończyny.

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji — Ruch czynny. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Ruch czynny

Kolejny krok po ocenie jakości, bez ciężarka.

Etap III · 12–16

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji — Rotacja wewnętrzna z oporem. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Rotacja wewnętrzna z oporem

Mały opór przy tułowiu, dopiero po dopuszczeniu.

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji — Rotacja zewnętrzna z oporem. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Rotacja zewnętrzna z oporem

Kontrola ruchu; nie zwiększaj kilku parametrów naraz.

Etap IV · ≥4 mies. / months

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji — Zadania nad głową. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Zadania nad głową

Po ocenie zakresu, siły i kontroli; ciężar indywidualny.

Naprawa ścięgna mięśnia podłopatkowego — protokół rehabilitacji — Zadania funkcjonalne. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Zadania funkcjonalne

Przykład zadania, nie zgoda na rzut ani określony ciężar.

Zakres zastosowania i ochrona

Modyfikacja przy małej i dużej naprawie

Małe uszkodzenie górnej części podłopatkowego: operator może dopuścić wcześniejszy chroniony PROM/AAROM. Duże lub pełnościenne uszkodzenie, słaba jakość ścięgna albo naprawa pod napięciem: potrzebna jest bardziej zachowawcza progresja; w części protokołów ruch barku jest istotnie ograniczony przez pierwsze 6 tygodni, a wzmacnianie odsunięte do 12. tygodnia lub później.

Jeżeli wykonano także tenodezę bicepsa

Nie stosuj automatycznie pełnego zakresu ruchu łokcia z obciążeniem. Ograniczenia dotyczące aktywnego zginania łokcia i supinacji oraz moment rozpoczęcia oporu wynikają z zastosowanej techniki tenodezy i zaleceń operatora.

0–6 tyg.
orteza/temblak
ER ≤30°
limit, nie cel
Bez aktywnej IR
we wczesnym gojeniu
Oporowa IR
zasadniczo od ~12 tyg.
Zdjęcie ilustrujące badanie barku
Rehabilitacja pooperacyjna: Badanie barku przez fizjoterapeutę — fotografia kontekstowa, nie ćwiczenie pierwszej fazy. Opracował Tomasz Poboży — ortopeda.
Badanie barku przez fizjoterapeutę — fotografia kontekstowa, nie ćwiczenie pierwszej fazy.

Etapy i kryteria progresji

Faza I · 0–6 tygodni — ochrona gojenia

Cele: ochrona przyczepu, kontrola bólu, ruch ręki, nadgarstka i łokcia oraz bezpieczne podtrzymywanie ruchomości barku.

Bark: ruch bierny. Jako standard dla niepowikłanej naprawy: zgięcie/unoszenie stopniowo do około 120°. Rotację zewnętrzną rozpoczynamy od pozycji neutralnej (0°) i zwiększamy stopniowo w ciągu pierwszych 6 tygodni, dochodząc do około 30° pod koniec 6. tygodnia. 30° jest końcowym limitem tego etapu, a nie zakresem do osiągnięcia od pierwszych dni.

Nie wykonuj: aktywnej rotacji wewnętrznej przeciw grawitacji, oporowej IR, agresywnego ruchu ręki za plecy, podporów, pchania, ciągnięcia ani podnoszenia ciężarów.

Faza II · 6–12 tygodni — odzyskiwanie ruchu

Stopniowo odstawiamy ortezę. PROM → AAROM → AROM, zależnie od jakości ruchu. Rotację zewnętrzną zwiększamy stopniowo ponad wcześniejszy limit, jeśli operator nie zalecił inaczej.

Aktywną rotację wewnętrzną wprowadzamy ostrożnie w drugiej części tej fazy. Właściwe wzmacnianie naprawionego podłopatkowego odkładamy zasadniczo do około 12. tygodnia. Brak bólu nie jest testem wytrzymałości naprawy.

Faza III · 12–16 tygodni — siła i wytrzymałość

Rozpoczynamy oporową rotację wewnętrzną od niewielkiego obciążenia przy ramieniu przy tułowiu. Następnie zwiększamy opór, liczbę powtórzeń i trudność ustawienia kończyny. Równolegle wzmacniamy pozostałą część stożka rotatorów i stabilizatory łopatki.

Nie zwiększamy kilku parametrów jednocześnie. Narastający ból, utrata jakości ruchu lub pogorszenie następnego dnia oznaczają powrót do poprzedniej dawki.

Faza IV · od 4. miesiąca — funkcja, praca, sport

Wprowadzamy większe opory, pracę w różnych kątach odwiedzenia, zadania nad głową i ćwiczenia specyficzne dla pracy lub sportu. Pełny powrót do większych obciążeń często przypada około 5.–6. miesiąca, ale zależy od funkcji, a nie wyłącznie od daty operacji.

Codzienne czynności

Podpieraj kończynę podczas snu i higieny; temblak stosuj według wypisu. Przy ubieraniu wkładaj operowaną kończynę jako pierwszą, zdejmuj jako ostatnią. Samochód wymaga odstawienia temblaka, bezpiecznej kontroli pojazdu i braku leków ograniczających sprawność. Przy komputerze podpieraj przedramię i rób przerwy. Ciężka praca oraz sport wymagają osobnej oceny funkcjonalnej; początek 4. miesiąca nie jest zgodą na pełną aktywność.

Objawy alarmowe

Dzwoń pod 112 w przypadku nagłej duszności, bólu w klatce piersiowej lub omdlenia.

Kiedy zatrzymać progresję?

Nie zwiększaj obciążenia przy narastającym bólu, utracie wcześniej uzyskanego ruchu, nowym osłabieniu lub pogorszeniu kontroli kończyny. Gorączka, wyciek z rany, narastające zaczerwienienie, utrzymujące się zaburzenia czucia lub gwałtowna utrata siły wymagają kontaktu z lekarzem.

W zagrożeniu życia natychmiast wezwij pomoc: 112 w Polsce i Unii Europejskiej, a poza UE lokalny numer alarmowy. Numer 112 na planszach odnosi się do UE.

Dodatkowe uwagi o zakresie

BARK I RAMIĘ · PROTOKÓŁ POOPERACYJNY

Protokół rehabilitacji

Ochrona naprawy przed nadmierną rotacją zewnętrzną i przedwczesnym obciążaniem rotacji wewnętrznej. Stopniowy powrót ruchu, siły i funkcji.

Plansza jest skrótem. Szczegółowe ograniczenia i kryteria progresji opisano poniżej.

PLANSZA 1 · 0–6 TYGODNI
1 · Temblak

Zasadniczo 6 tygodni. Zdejmowany do higieny i ćwiczeń.

2 · Ruch bierny

Łagodny, bez forsowania końcowego zakresu.

3 · Rotacja zewnętrzna

0° → 30° stopniowo; około 30° dopiero pod koniec 6. tygodnia. Przy dużej/napiętej naprawie operujący ortopeda może ograniczyć bardziej.

4 · Bez obciążania podłopatkowego

Bez aktywnej/oporowej IR, pchania, ciągnięcia i podporów.

PLANSZA 2 · 6–12 TYGODNI
6–8 tyg. · AAROM

Odstawianie temblaka, ruch czynny wspomagany.

8–12 tyg. · AROM

Płynny ruch czynny bez wzruszania barkiem i kompensacji.

ER stopniowo

Po 6. tygodniu zwiększaj zakres bez agresywnego stretchingu.

PLANSZA 3 · OD OKOŁO 12. TYGODNIA
Rotacja wewnętrzna

Mały opór, ramię przy tułowiu, spokojny ruch.

Cały stożek rotatorów

Progresja ER i IR bez utraty techniki.

Łopatka i podpory

Od pompki przy ścianie do większych obciążeń.

PLANSZA 4 · 4–6 MIESIĘCY I DALEJ

Praca fizyczna, ćwiczenia nad głową i sport wracają etapowo. Kryteria: funkcjonalny zakres ruchu, dobra kontrola łopatkowo-ramienna, brak istotnego bólu oraz siła odpowiednia do konkretnej aktywności. Sam upływ czasu nie jest kryterium powrotu.

Piśmiennictwo

Piśmiennictwo

  1. Altintas B, Bradley H, Logan C, Delvecchio B, Anderson N, Millett PJ. Rehabilitation Following Subscapularis Tendon Repair. Int J Sports Phys Ther. 2019;14(2):318–332. DOI: 10.26603/ijspt20190318
  2. Barlow JD, Everhart JS. Arthroscopic Subscapularis Repair Through a Single Anterior Portal. Arthrosc Tech. 2017;6(5):e1593–e1598. DOI: 10.1016/j.eats.2017.06.014
  3. You JS, Monroe EJ, Friedman JM, Feeley BT, Lansdown DA, Zhang AL, Ma CB. Arthroscopic Single-Portal Subscapularis Tendon Repair. Arthrosc Tech. 2020;9(10):e1447–e1452. DOI: 10.1016/j.eats.2020.06.005
  4. Lenart BA, Ticker JB. Subscapularis tendon tears: Management and arthroscopic repair. EFORT Open Rev. 2017;2(12):484–495. DOI: 10.1302/2058-5241.2.170015
  5. Mass General Brigham. Rehabilitation Protocol for Subscapularis Repair. Wersja oznaczona Revised 10/2022 w zaindeksowanej treści. Materiał instytucjonalny odnotowany historycznie. Dawny adres PDF przekierowuje obecnie do strony ogólnej szpitala; nie stanowi zweryfikowanej aktualnej podstawy harmonogramu.

Praca Altintasa jest komentarzem klinicznym (poziom 5). Opisy techniki dotyczą operacji i nie walidują całego harmonogramu rehabilitacji. Strona przedstawia ochronny wariant autora.

Zasady korzystania

© 2026 Tomasz Poboży — ortopeda · pobozy.org

© 2026 Tomasz Poboży — ortopeda · pobozy.org

© 2026 Tomasz Poboży — ortopeda · pobozy.org

© 2026 Tomasz Poboży — ortopeda · pobozy.org

Materiał edukacyjny dla lekarzy i fizjoterapeutów. Wymaga oceny pacjenta, znajomości opisu operacji i indywidualnych zaleceń operatora.

© 2026 Tomasz Poboży — ortopeda · pobozy.org