Przejdź do treściDLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW
Artroskopia biodra w FAI z morfologią cam — femoroplastyka ± naprawa obrąbka — protokół rehabilitacji
Ochrona operowanych tkanek, ruch i stopniowy powrót do codziennej aktywności. Wybierz etap odpowiedni do wykonanego zabiegu i aktualnych zaleceń.
Obciążanie i używanie kończyny
Rozróżnij femoroplastykę bez naprawy obrąbka, jego refiksację i procedury chrząstkowe. Każda może zmienić obciążanie; kule według planu i jakości chodu.
Pełne zalecenie ↓Orteza lub unieruchomienie
Stosowanie ortezy zależy od procedur towarzyszących i operatora. Ten protokół nie ustanawia wspólnego czasu ortezy dla wszystkich artroskopii.
Pełne zalecenie ↓Dozwolony ruch
Ruch chroniony według naprawy; bez wymuszania końcowych zakresów. Unoszenie prostej nogi i opór zginaczy nie wynikają automatycznie z samego numeru tygodnia.
Pełne zalecenie ↓Zgoda na ruch, obciążanie i odstawienie ortezy to odrębne decyzje. Dodatkowe naprawy mogą wymagać dłuższej ochrony.
Przebieg rehabilitacji w skrócie
O przejściu dalej decydują gojenie i kryteria funkcjonalne, nie sam kalendarz.
Plansze rehabilitacji
Ostra wersja planszy. Zdjęcia ćwiczeń zachowano w wyższej rozdzielczości; pełny tekst protokołu znajduje się poniżej.
Ćwiczenia — zobacz z bliska
Czytaj pełne plansze razem z opisem wybranego etapu. Ćwiczenie pokazane dla późniejszej fazy nie jest dozwolone od początku.
Otwórz odpowiednią pełną planszę i powiększ wybrany fragment. Podgląd zachowuje wszystkie etapy i podpisy.
Instrukcje ćwiczeń i ich progresję znajdziesz w opisach etapów wskazanych powyżej.
Zakres zastosowania i ochrona — co ustala ortopeda?
Ocena wyjściowa i zakres operacji
Ustal, czy wykonano samą femoroplastykę, czy również naprawę lub ograniczone opracowanie obrąbka oraz postępowanie z torebką. Mikrozłamania, inne procedury naprawcze chrząstki, rekonstrukcja obrąbka, osteotomie, naprawy ścięgien i rewizje wymagają osobnego schematu. Przed progresją oceniaj ból, obrzęk, chód, zakres ruchu, aktywację mięśni pośladkowych i kontrolę lędźwiowo-miedniczną.
Etapy i kryteria progresji
Faza 1 — 0–2 tygodnie: ochrona i normalizacja chodu
Kontroluj ból i obrzęk, utrzymuj chroniony zakres ruchu oraz prawidłowy chód z pomocą kul zgodnie z zaleceniami. Można wprowadzić delikatną cyrkumdukcję, rower stacjonarny bez oporu oraz submaksymalną izometrię. Po naprawie obrąbka nie wymuszaj końcowych zakresów. Nie stosuj jednego sztywnego ograniczenia dla wszystkich napraw — pierwszeństwo ma opis zabiegu i zalecenie operatora.2 5
Faza 2 — 2–4 tygodnie: progresja obciążania
Cele orientacyjne: około 90° bezbolesnego zgięcia i około 10° wyprostu. Stopniowo odstawiaj kule dopiero przy symetrycznym chodzie bez wyraźnej reakcji następnego dnia. Wprowadź przenoszenie ciężaru, płytkie przysiady, wspięcia i progresję mostów.
Faza 3 — 4–8 tygodni: wzmacnianie
Dąż do normalizacji chodu i zakresu ruchu. Rozwijaj rower, program marszowy, mosty, odwodzenie biodra, stabilizację tułowia, przysiady do około 90°, równowagę jednonóż i progresję z ćwiczeń obunóż do jednonóż.
Faza 4 — 8–12 tygodni: wczesny powrót funkcji
Skup się na dynamicznej kontroli miednicy i kończyny w zadaniach jednonóż. Zwiększaj opór na rowerze, wprowadź orbitrek, przysiady z obciążeniem, martwy ciąg, wykroki, step-down i ćwiczenia równowagi dynamicznej. Progresja zależy od jakości ruchu i reakcji stawu, nie tylko od czasu.
Faza 5 — 12–18 tygodni: bieganie i lekka plyometria
Według porozumienia ISHA bieg po prostej można rozpocząć przy dobrej kontroli jednonóż, sile >80% strony przeciwnej, wyniku Hip Outcome Score–Sport >85% oraz około 80% Limb Symmetry Index w Star Excursion Balance Test. Następnie wprowadzaj niską plyometrię i lekką zwinność.2
Faza 6 — od około 18. tygodnia: powrót do sportu
Wprowadzaj progresję sprintu, zmian kierunku, zaawansowanej plyometrii oraz zadań specyficznych dla dyscypliny. Gotowość wymaga dobrej tolerancji obciążeń, odpowiedniej siły i zakresu ruchu oraz bardzo dobrej kontroli miednicy i kończyny dolnej.
Objawy alarmowe
Objawy alarmowe i powody ponownej oceny
Narastający ból pachwiny, utrata wcześniej uzyskanego zakresu, nasilające się bolesne blokowanie lub klikanie, pogorszenie chodu, gorączka lub problem z raną, nowy znaczny ból i obrzęk łydki albo duszność wymagają ponownej oceny; objawy zakrzepowo-zatorowe wymagają pilnej diagnostyki.
Dodatkowe zalecenia
BIODRO I MIEDNICA · DLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW
Protokół dotyczy dorosłych po pierwotnej artroskopowej femoroplastyce wykonanej z powodu objawowego zespołu konfliktu udowo-panewkowego (FAI) z morfologią cam. Naprawa obrąbka nie jest elementem automatycznym — zależy od charakteru uszkodzenia, jego stabilności i jakości tkanki.
Opracowanie: dr n. med. Tomasz Poboży - ortopeda
Przegląd źródeł: 29.09.2026
Dwa warianty postępowania
A. Femoroplastyka bez naprawy obrąbka
Obrąbek jest stabilny albo stwierdzone zmiany nie wymagają refiksacji. Obciążanie i zakres ruchu mogą być progresowane według tolerancji, jakości chodu i reakcji następnego dnia.
B. Femoroplastyka + naprawa obrąbka
Wariant dotyczy niestabilnego, naprawialnego uszkodzenia, w którym jakość tkanki pozwala na trwałą refiksację. Wczesny etap jest bardziej ochronny i zależy od rzeczywistego zakresu naprawy.
Piśmiennictwo
Piśmiennictwo
- Dijkstra HP, Mc Auliffe S, Ardern CL, et al. Oxford consensus on primary cam morphology and femoroacetabular impingement syndrome: part 1—definitions, terminology, taxonomy and imaging outcomes. Br J Sports Med. 2023;57(6):325–341. doi:10.1136/bjsports-2022-106085.
- Disantis A, Martin RL, Campbell A, et al. The 2024 International Society for Hip Preservation physiotherapy agreement on post-operative rehabilitation following hip arthroscopy for femoroacetabular impingement syndrome. J Hip Preserv Surg. 2025. doi:10.1093/jhps/hnaf055.
- Takla A, O’Donnell J, Voight M, et al. The 2019 International Society of Hip Preservation (ISHA) physiotherapy agreement on assessment and treatment of femoroacetabular impingement syndrome (FAIS). J Hip Preserv Surg. 2020;7(4):631–642. doi:10.1093/jhps/hnaa043.
- Monselli C, Bianco Prevot L, Accetta R, et al. State of the Art in Rehabilitation Strategies After Hip Arthroscopy for Femoroacetabular Impingement Syndrome: A Systematic Review. J Clin Med. 2024;13(23):7302. doi:10.3390/jcm13237302.
- Matache BA, Belzile EL, Ayeni OR, et al. Management of Labral Tears in the Hip: A Consensus Statement. Orthop J Sports Med. 2025;13(1):23259671241305409. doi:10.1177/23259671241305409.
- Bohn DS, Bigarella LG, Gusmão PDF, Fritsch CG, Lima DJL. Arthroscopic Labral Repair Versus Debridement for Femoroacetabular Impingement: A Systematic Review and Meta-analysis of 2730 Hips. Am J Sports Med. 2026. doi:10.1177/03635465261465092.