Przejdź do treściDLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW
Naprawa ATFL ± CFL ze wzmocnieniem taśmą — protokół rehabilitacji
Protokół dla fizjoterapeutów i lekarzy prowadzących rehabilitację po anatomicznej naprawie więzadeł bocznych z dodatkowym wzmocnieniem taśmą typu suture tape / InternalBrace. Obejmuje ochronę rany i naprawy, wczesne kontrolowane obciążanie, odzyskiwanie ruchomości, siły i propriocepcji oraz kryteria powrotu do aktywności.
Obciążanie i używanie kończyny
Szybszy wariant z taśmą: dni 0–5 NWB, potem WBAT w walkerze tylko po ocenie rany i zgodzie. Zabiegi towarzyszące mogą wymagać wolniejszej progresji.
Pełne zalecenie ↓Orteza lub unieruchomienie
Szyna → walker → obuwie z ortezą według kryteriów. Wzmocnienie taśmą nie znosi potrzeby ochrony biologicznej.
Pełne zalecenie ↓Dozwolony ruch
Po dopuszczeniu łagodny ruch w zgięciu/wyproście i ewersji. Bez wczesnej inwersji, krążenia stopą i wymuszonego końcowego zgięcia podeszwowego.
Pełne zalecenie ↓Zgoda na ruch, obciążanie i odstawienie ortezy to odrębne decyzje. Dodatkowe naprawy mogą wymagać dłuższej ochrony.
Przebieg rehabilitacji w skrócie
O przejściu dalej decydują gojenie i kryteria funkcjonalne, nie sam kalendarz.
Plansze rehabilitacji
Dni 0–5: bez obciążania operowanej kończyny, z zaleconym unieruchomieniem oraz kulami lub inną pomocą do chodzenia. Pierwszy panel pokazuje tę wczesną ochronę, oddzielnie od późniejszej progresji sportowej.
Marszobieg: od 8–10 tygodni, minimum 8 tygodni i spełnione kryteria. Po rozgrzewce 1 minuta truchtu / 2 minuty marszu, 5 cykli, początkowo co drugi dzień. Niskie skoki obunóż: od 8–10 tygodni po odrębnej kwalifikacji; 2 serie po 5 lądowań, 2 razy w tygodniu, minimum 48 godzin przerwy. Zwroty: od 10–12 tygodni, najpierw planowane, potem reaktywne. Pełny sport: 12–16 tygodni lub później, po testach, tolerowanym pełnym treningu i zgodzie operatora. Orteza w sportach ze zwrotami do 6. miesiąca. Taśma nie zastępuje gojenia ani kryteriów.
Ćwiczenia — zobacz z bliska · 3 plansze
Czytaj pełne plansze razem z opisem wybranego etapu. Ćwiczenie pokazane dla późniejszej fazy nie jest dozwolone od początku.
Otwórz odpowiednią pełną planszę i powiększ wybrany fragment. Podgląd zachowuje wszystkie etapy i podpisy.
Jak wykonywać ćwiczenia przedstawione na planszach?
Dawki początkowe dostosować do reakcji tkanek. Ruch spokojny, bez ostrego bólu, kompensacji i wymuszonego końcowego zakresu. Ćwiczenia w obciążeniu wykonywać w zaopatrzeniu obowiązującym na danym etapie.
| Ćwiczenie / początek | Technika | Dawka początkowa |
|---|---|---|
| Ruch palców i ćwiczenia proksymalne Od 1. dnia | Poruszać palcami bez pociągania rany. Napięcie mięśnia czworogłowego i pośladków utrzymywać 5 sekund; poruszać biodrem i kolanem bez podporu na operowanej stopie. | 10 powtórzeń, 3–5 krótkich sesji dziennie. |
| Ruch stopy góra–dół Od 5. dnia, po kontroli i zgodzie | Siad, podparte podudzie. Czynne zgięcie grzbietowe i podeszwowe w dozwolonym bezbolesnym zakresie. Dodać łagodną czynną ewersję od pozycji neutralnej; powrót do neutralnej bez inwersji. Bez docisku ręką, taśmą i bez krążenia stopą. | 10 powtórzeń, 3–5 razy dziennie. |
| Przenoszenie ciężaru Od 5. dnia do 3. tygodnia, po dopuszczeniu WBAT | W walkerze, obunóż przy stabilnym blacie. Powoli przenosić ciężar bez skręcania stopy i bez przekraczania tolerowanego obciążenia. Nie ćwiczyć na jednej nodze w tej fazie. | 2 serie po 10 przeniesień, codziennie. |
| Ćwiczenia oporowe stawu skokowego Od 3.–4. tygodnia | Lekki opór dla zgięcia grzbietowego, podeszwowego i ewersji, bez ruchu podudzia. Ewersja od neutralnej; powrót do neutralnej bez pociągania w inwersję. Inwersja z oporem dopiero po upływie 6 tygodni, zgodzie i opanowaniu ruchu czynnego. | 2 serie po 10–15 powtórzeń, 3 razy w tygodniu; dzień przerwy między cięższymi sesjami. |
| Wspięcia obunóż → jednonóż Obunóż od 3.–4., jednonóż od 4.–6. tygodnia | Obuwie z ortezą, ręce na blacie. Pięty unosić pionowo, bez przetaczania stopy na boczny brzeg. Zacząć obunóż; do wersji jednonóż przejść po opanowaniu pełnych, kontrolowanych wspięć obunóż bez reakcji. | 2 serie po 8–12 powtórzeń, 3 razy w tygodniu. Zwiększać wysokość i liczbę poprawnych powtórzeń, następnie opór. |
| Równowaga i propriocepcja Obunóż od 3.–4., jednonóż od 4.–6. tygodnia | Stabilne podłoże, obuwie z ortezą, podparcie ręką. Utrzymać oś stopy–kolana–biodra. Najpierw zmniejszać pomoc rąk, potem dodać sięganie i przewidywalne perturbacje. Niestabilne podłoże dopiero po upływie 6 tygodni i uzyskaniu kontroli. | 3 próby po 20–30 sekund, 3–5 dni w tygodniu. Trudność zwiększać bez niekontrolowanej inwersji. |
| Wejście i zejście ze stopnia Od 4.–6. tygodnia | Początkowo stopień 10–15 cm, poręcz i orteza. Powolne zejście z kontrolą pięty, kolana i miednicy. Bez opadania, skręcania stopy i odbijania się drugą nogą. | 2 serie po 8–10 powtórzeń, 3 razy w tygodniu. |
| Marszobieg Od 8.–10. tygodnia po spełnieniu kryteriów | Po rozgrzewce na równym podłożu: 1 minuta spokojnego truchtu na zmianę z 2 minutami marszu, 5 cykli. Bez sprintu i zwrotów. | Początkowo co drugi dzień. Zwiększać jeden parametr naraz po dobrej tolerancji sesji i następnego dnia. |
| Niskie skoki i lądowanie Od 8.–10. tygodnia po dopuszczeniu | Mała amplituda obunóż, miękkie lądowanie i zatrzymanie pozycji. Następnie progresja do jednonóż, dopiero później w bok. Przerwać przy utracie osi kończyny lub kontroli stopy. | 2 serie po 5 lądowań, 2 razy w tygodniu z co najmniej 48 godzinami przerwy; początkowo osobno od sesji biegu. |
Nie stosować agresywnej mobilizacji w kierunku szuflady przedniej, przechylenia kości skokowej ani inwersji stawu podskokowego. Mobilizację blizny rozpocząć dopiero po całkowitym zamknięciu rany. Wyraźnego, utrwalonego ograniczenia ruchu nie przełamywać siłą — wymaga oceny operatora.
Dni 0–5: bez obciążania operowanej kończyny, z zaleconym unieruchomieniem oraz kulami lub inną pomocą do chodzenia. Pierwszy panel pokazuje tę wczesną ochronę, oddzielnie od późniejszej progresji sportowej.
Marszobieg: od 8–10 tygodni, minimum 8 tygodni i spełnione kryteria. Po rozgrzewce 1 minuta truchtu / 2 minuty marszu, 5 cykli, początkowo co drugi dzień. Niskie skoki obunóż: od 8–10 tygodni po odrębnej kwalifikacji; 2 serie po 5 lądowań, 2 razy w tygodniu, minimum 48 godzin przerwy. Zwroty: od 10–12 tygodni, najpierw planowane, potem reaktywne. Pełny sport: 12–16 tygodni lub później, po testach, tolerowanym pełnym treningu i zgodzie operatora. Orteza w sportach ze zwrotami do 6. miesiąca. Taśma nie zastępuje gojenia ani kryteriów.
Zakres zastosowania i ochrona
Zakres zastosowania, ochrona ruchu i obciążanie
Cel: stabilny staw skokowy z funkcjonalnym zakresem ruchu, wydolnością łydki i kontrolą kończyny. Taśma wspomaga mechaniczną ochronę naprawy; rehabilitacja nadal musi uwzględniać gojenie tkanek, stan rany i tolerancję obciążenia. [1]
Ocena wyjściowa: przeanalizować opis operacji: które więzadła naprawiono, które wzmocniono taśmą, jakość tkanek i mocowania, procedury towarzyszące. Odnotować zalecenia dotyczące obciążania i ruchu, stan rany, czucie, ukrwienie, obrzęk i ból. Ocenić wyjściową funkcję, np. FAAM, oraz wymagania zawodowe i sportowe.
| Okres | Obciążanie i zaopatrzenie | Ochrona ruchu |
|---|---|---|
| Dni 0–5 | Bez obciążania operowanej kończyny (NWB). Dwie kule lub balkonik. Szyna podudziowa, staw skokowy w pozycji neutralnej, chyba że operator zaleci inaczej. | Bez ćwiczeń zakresu ruchu operowanego stawu skokowego. Ruch palców, kolana i biodra bez napinania naprawy. |
| Od 5. dnia do końca 3. tygodnia | Po ocenie rany i zgodzie operatora: walker (orteza typu CAM) oraz obciążanie według tolerancji (WBAT), stopniowo do pełnego, początkowo z dwiema kulami. Przy problemach rany utrzymać ochronę i odciążenie do ponownej oceny. | Łagodne czynne zgięcie grzbietowe i podeszwowe oraz ewersja w bezbolesnym zakresie. Bez inwersji, krążenia stopą i wymuszonego końcowego zgięcia podeszwowego. |
| 3.–4. tydzień | Po zagojeniu rany i uzyskaniu stabilnego chodu: przejście z walkera do stabilnego obuwia i sznurowanej lub półsztywnej ortezy ograniczającej inwersję. Kule redukować według jakości chodu. | Kontrolowany ruch w dozwolonych kierunkach. Lekki opór dla zgięcia grzbietowego, podeszwowego i ewersji. Nadal bez inwersji. |
| 4.–6. tydzień | Pełne obciążanie w obuwiu z ortezą. Zwiększanie dystansu bez utykania. Orteza podczas chodu i ćwiczeń w obciążeniu. | Progresja siły, wspięć i równowagi bez skręcania stopy. Chronić przed inwersją do upływu pełnych 6 tygodni. |
| Po upływie 6 tygodni | Po kontroli można stopniowo ograniczać używanie ortezy w przewidywalnych warunkach. Zachować ją przy większym ryzyku skręcenia. | Wprowadzić łagodną czynną inwersję po zgodzie operatora; następnie lekki opór. Bez agresywnego rozciągania naprawionych więzadeł. |
Zaopatrzenie: w okresie wymagającym walkera zakładać go do każdego obciążania. Zdejmowanie do ćwiczeń i higieny oraz ochronę nocną ustala operujący ortopeda. Mała orteza nie zastępuje walkera przed dopuszczeniem zmiany zaopatrzenia. W sportach z nagłymi zmianami kierunku stosować ortezę do 6. miesiąca; dalsze używanie dobrać indywidualnie.
Wczesne obciążanie dotyczy stabilnej naprawy z augmentacją i dopuszczenia przez operatora. Nie rozpoczynać pełnego obciążania wyłącznie na podstawie obecności taśmy lub małego bólu. [2]
Progi liczbowe progresji na tej stronie są praktycznymi kryteriami protokołu, a nie uniwersalnie zwalidowaną baterią testów powrotu do sportu. Należy interpretować je wraz z gojeniem, objawami i jakością ruchu.
Etapy i kryteria progresji
Fazy I–III: od operacji do 6. tygodnia
| Faza i cel | Postępowanie | Kryteria progresji / kontrola |
|---|---|---|
| I · Dni 0–5 Ochrona rany i naprawy | Unoszenie kończyny, kontrola obrzęku, nauka NWB, transferów i niezbędnych schodów. Ruch palców oraz ćwiczenia biodra, kolana i tułowia bez obciążania stopy. | Bezpieczne poruszanie się z pomocą, kontrolowany ból, prawidłowe czucie i ukrwienie. Ocena rany i zaopatrzenia około 5.–7. dnia przed uruchomieniem szybszej ścieżki. |
| II · Od 5. dnia do końca 3. tygodnia Kontrolowany ruch i obciążanie | Po dopuszczeniu: chód w walkerze WBAT, stopniowo do pełnego obciążania; nadal kule, jeśli bez nich występuje utykanie. Czynny ruch w dozwolonych kierunkach. Podparte przenoszenie ciężaru obunóż w walkerze. Kontrola rany i szwów około 10.–14. dnia. | Rana bez rozejścia i wysięku, brak narastającego ucisku zaopatrzenia. Ból i obrzęk wracają do poziomu wyjściowego do następnego dnia. Bez epizodów uciekania stawu. |
| III · 3.–6. tydzień Chód w obuwiu, siła i kontrola | W 3.–4. tygodniu, po spełnieniu kryteriów: obuwie z ortezą, lekki opór w dozwolonych kierunkach, wspięcia obunóż i równowaga z podparciem. W 4.–6. tygodniu: progresja do wspięć jednonóż, stania jednonóż i niskiego stopnia. Bez inwersji i bez biegania. | Zagojona rana, pełne obciążanie bez utykania, dobra tolerancja sesji i następnego dnia. Kontrola około 6. tygodnia przed rozszerzeniem ruchu i dalszą progresją. |
Zasada dawkowania: nie zwiększać równocześnie oporu, liczby powtórzeń, dystansu i trudności równowagi. Utrzymujący się następnego dnia wzrost bólu, obrzęku lub utykania wymaga redukcji obciążenia. Przy niespełnieniu kryteriów pozostać na aktualnym etapie albo cofnąć progresję.
Fazy IV–V: od 6. tygodnia i powrót do aktywności
| Faza | Cele i postępowanie | Warunki progresji |
|---|---|---|
| IV · 6.–12. tydzień | Po upływie 6 tygodni i zgodzie: czynna inwersja, następnie lekki opór; odbudowa wydolności łydki, step-down i dynamiczna propriocepcja. Początkowo zadania przewidywalne, później perturbacje. Marszobieg i niska plyometria od 8.–10. tygodnia po spełnieniu kryteriów; planowane zmiany kierunku od 10.–12. tygodnia. | Funkcjonalna ruchomość, brak utykania i reaktywnego obrzęku, kontrola jednonóż. Oddzielnie kwalifikować do biegu, skoków i zmian kierunku. Nie łączyć pierwszej sesji biegu z pierwszą sesją zwrotów. |
| V · Od 12. tygodnia | Odbudowa tolerancji pełnych obciążeń dyscypliny: prędkość, hamowanie, zadania reaktywne i kontakt po dopuszczeniu. Kolejność: trening indywidualny → częściowy trening zespołowy → pełny trening → zawody. | Pełny powrót do sportu oceniać w oknie 12–16 tygodni lub później, po spełnieniu kryteriów i zgodzie operatora. Zwiększone wymagania sportowe lub procedury towarzyszące mogą wydłużyć ten okres. |
Kwalifikacja do kolejnych obciążeń opiera się na badaniu klinicznym, testach funkcjonalnych i odpowiedzi na trening. Wzmocnienie taśmą umożliwia wcześniejszą progresję u odpowiednio zakwalifikowanych chorych, ale nie wyznacza jednej daty powrotu do sportu. [3] [4]
| Aktywność | Termin w tym protokole | Warunki |
|---|---|---|
| Poruszanie się po równym z pomocą | Od pierwszych dni | Początkowo NWB. Od 5. dnia, po dopuszczeniu, chód z obciążaniem w walkerze. Najpierw niezbędne krótkie dystanse. |
| Chód w obuwiu | Od 3.–4. tygodnia | Zagojona rana, zgoda na zmianę zaopatrzenia, obuwie z ortezą, stabilny chód. Nie odstawiać kul kosztem jakości chodu. |
| Schody krokiem dostawnym / naprzemiennie | Krok dostawny od początku po instruktażu; naprzemiennie od 4.–6. tygodnia | Poręcz i zachowanie aktualnego ograniczenia obciążania. Chód naprzemienny dopiero po opanowaniu kontrolowanego wejścia i zejścia z niskiego stopnia. |
| Rower stacjonarny | Od 3.–4. tygodnia | Zagojona rana i dopuszczenie obuwia z ortezą; pełny komfortowy obrót pedału. Początkowo 5–10 minut w siadzie z małym oporem; bez jazdy na stojąco. |
| Basen / pływanie | Od 3.–4. tygodnia, po pełnym wygojeniu skóry | Bez strupów i wysięku; zgoda operatora oraz bezpieczne wejście i wyjście. Bez mocnego odbicia od ściany, płetw i skręcania stopy. Nie wchodzić do wody z niezagojoną raną. |
| Dłuższy marsz / nierówne podłoże | Stopniowo od 6.–8. tygodnia | Najpierw równe podłoże; nierówności dopiero po uzyskaniu kontroli jednonóż. Orteza, stopniowy wzrost czasu i trudności terenu. |
| Rower na zewnątrz | Od 8.–10. tygodnia | Pewne hamowanie, nagłe podparcie stopą i zachowanie równowagi; płaska bezpieczna trasa. Początkowo bez pedałów zatrzaskowych. |
| Marszobieg po prostej | Od 8.–10. tygodnia | Minimum 8 tygodni od operacji, spełnienie kryteriów biegu poniżej i zgoda operatora. |
| Skoki i lądowania | Od 8.–10. tygodnia | Dopuszczenie obciążeń dynamicznych, kryteria biegu oraz kontrola lądowania. Najpierw mała amplituda obunóż, następnie zadania jednonóż. |
| Zmiany kierunku | Od 10.–12. tygodnia | Najpierw zaplanowane, wolne zwroty o małym kącie po opanowaniu biegu i lądowania. Następnie większa prędkość i zadania reaktywne. |
| Sport ze zwrotami / kontaktowy | 12.–16. tydzień lub później | Wszystkie kryteria sportowe, tolerancja pełnego treningu i zgoda operatora; orteza do 6. miesiąca. |
Kryteria rozpoczęcia marszobiegu: co najmniej 8 tygodni od operacji; zagojona rana; stabilność kliniczna; 30 minut szybkiego marszu bez bólu, utykania i reaktywnego obrzęku; funkcjonalne zgięcie grzbietowe; 25 kontrolowanych wspięć jednonóż z zachowaniem wysokości; 30 sekund stabilnego stania jednonóż oraz kontrolowany step-down. Dopiero po dopuszczeniu obciążeń dynamicznych ocenić tolerancję krótkiej serii niskich podskoków obunóż. Brak reakcji następnego dnia jest warunkiem dalszej progresji.
Kryteria pełnego powrotu do sportu: brak bólu, obrzęku i uciekania stawu; funkcjonalny zakres ruchu; siła i wydolność co najmniej 90% strony przeciwnej; co najmniej 90% w dobranej baterii testów skokowych przy poprawnym lądowaniu; dobra kontrola Y-Balance/SEBT, hamowania i zmian kierunku; poczucie pewności oraz pełny trening bez reakcji do następnego dnia. Sama symetria nie wystarcza, gdy obie kończyny są osłabione. Testy skokowe wykonywać dopiero po dopuszczeniu plyometrii.
Decyzja sportowa: osobno kwalifikować do treningu indywidualnego, zespołowego i zawodów. W sportach o dużych wymaganiach porównać również wydolność z poziomem przed urazem i potrzebami dyscypliny.
Codzienne czynności i kontrole
Codzienne czynności dostosowujemy do dozwolonego obciążania i ruchu po danym zabiegu. Chód bez pomocy wymaga kontroli kończyny, a prowadzenie samochodu — sprawnego operowania pojazdem i braku leków zaburzających sprawność. Szczegółowe zalecenia poniżej opisują kryteria i wyjątki.
Chód, schody, transfery, odpoczynek i samochód
Chód i kule: podczas NWB operowana stopa pozostaje odciążona. Po dopuszczeniu WBAT nauczyć stopniowego obciążania w walkerze. Z dwóch kul przechodzić na jedną po stronie przeciwnej, a następnie bez kul, tylko przy zachowaniu symetrii i kontroli. Nie skręcać na stopie stojącej na podłożu; zawracać małymi krokami.
Schody: początkowo krok dostawny z poręczą i pomocą. Przy dozwolonym obciążaniu w górę prowadzi noga nieoperowana, w dół najpierw pomoc i noga operowana. Podczas NWB operowana stopa nie przenosi ciężaru; technikę dostosować do równowagi i siły kończyn górnych. Schodzenie naprzemienne dopiero po opanowaniu step-down; poręcz pozostawić, dopóki poprawia bezpieczeństwo.
Siadanie i wstawanie: stabilne krzesło z podłokietnikami, operowana kończyna wysunięta przy wymaganym odciążeniu. Nie wstawać na nieosłoniętej stopie w fazie wymagającej walkera. Do kąpieli przygotować siedzisko; chronić opatrunek przed zamoczeniem.
Odpoczynek: regularnie unosić kończynę i zmieniać pozycję. Kontrolować piętę, kostki i skórę pod zaopatrzeniem. Czas z nogą opuszczoną zwiększać według reakcji obrzękowej. W pierwszych tygodniach unikać długiego stania.
Prowadzenie samochodu: po zakończeniu unieruchomienia utrudniającego obsługę pedałów, odstawieniu leków pogarszających refleks i odzyskaniu sprawnego hamowania awaryjnego. Uwzględnić operowaną stronę, skrzynię biegów i wymagania ubezpieczyciela. Wczesne dopuszczenie chodzenia nie jest zezwoleniem na kierowanie.
Praca: siedząca wymaga możliwości unoszenia nogi i bezpiecznego dojazdu. Powrót do pracy stojącej lub fizycznej zależy od tolerowanego czasu obciążania, możliwości stosowania ortezy i konkretnych zadań.
Objawy alarmowe
Leczenie bólu i sygnały alarmowe
Kontrolować ból, obrzęk i reakcję skóry. Przy prawidłowym czuciu i ukrwieniu chłodzić przez tkaninę przez 10–15 minut, bez moczenia opatrunku. Kompresja po dopuszczeniu, bez ucisku rany. Leki przeciwbólowe i profilaktykę przeciwzakrzepową stosować według zlecenia lekarza; ćwiczenia ani wcześniejsze obciążanie nie zastępują zaleconej profilaktyki.
Natychmiastowa pomoc — 112: nagła duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenie lub krwioplucie.
Pilna ocena tego samego dnia: nowy ból i obrzęk łydki, wysięk lub rozejście rany, narastające zaczerwienienie z gorączką, silny ból pod unieruchomieniem, nowe zaburzenia czucia albo blade, sine lub zimne palce. Nie masować bolesnej łydki.
Przerwać progresję i skontaktować się z operatorem: uraz skrętny, nagły bolesny trzask, nowe uciekanie stawu, nawracający obrzęk lub utrata odzyskanej funkcji. Utrwalony punktowy ból przy mocowaniu taśmy lub narastająca sztywność również wymagają oceny. Nie wykonywać prowokacyjnych testów stabilności świeżej naprawy.
W zagrożeniu życia natychmiast wezwij pomoc: 112 w Polsce i Unii Europejskiej, a poza UE lokalny numer alarmowy. Numer 112 na planszach odnosi się do UE.
Piśmiennictwo
Piśmiennictwo
- Vesely B, Challa S, Moyer B, Gereb B, Watson T. Early Mobility and Rehabilitation Protocol after Internal Brace Ankle Stabilization. Int J Sports Phys Ther. 2025;20(1):107–112. doi:10.26603/001c.127849.
- Martin KD, Anand S, Rust A, Chinnasamy H, Curatolo C. Immediate Weightbearing After Augmented Modified Broström Reconstruction: A Retrospective Review of an Accelerated Rehabilitation Protocol. Orthop J Sports Med. 2025;13(11):23259671251389196. doi:10.1177/23259671251389196.
- Kulwin R, Watson TS, Rigby R, Coetzee JC, Vora A. Traditional Modified Broström vs Suture Tape Ligament Augmentation. Foot Ankle Int. 2021;42(5):554–561. doi:10.1177/1071100720976071.
- Vermorel PH, Vega J, Guelfi M. Suture tape augmentation in arthroscopic lateral ligament repair for chronic ankle instability yields similar clinical outcomes but faster return to sport compared to isolated repair. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2026;34(4):1442–1451. doi:10.1002/ksa.70308.
Komentarz kliniczny i zasady korzystania
Komentarz kliniczny
ATFL i CFL: potwierdzić rzeczywisty zakres augmentacji. Taśma wzmacniająca ATFL nie oznacza automatycznie wzmocnienia CFL. Jeżeli CFL naprawiono bez taśmy albo operator wskazał dodatkową ochronę stawu podskokowego, obciążanie, inwersję i trening na niestabilnym podłożu dostosować do tego elementu naprawy. Szybszą ścieżkę stosować wyłącznie po dopuszczeniu całego kompleksu.
Procedura Broströma–Goulda: Broström oznacza anatomiczną naprawę więzadeł; Gould — dodatkowe wzmocnienie troczkiem prostowników. O kwalifikacji do niniejszej ścieżki decyduje obecność odrębnej augmentacji taśmą oraz stabilność naprawy, a nie sama nazwa Broström–Gould.
Procedury towarzyszące: naprawa ścięgien strzałkowych, stabilizacja więzozrostu lub więzadła przyśrodkowego, leczenie chrząstki, osteotomia i artrodeza mogą wymagać innych ograniczeń ruchu oraz obciążania. Dla danej czynności obowiązuje bardziej restrykcyjne zalecenie. Sama artroskopowa synowektomia lub oczyszczenie nie są równoznaczne z zabiegiem naprawczym chrząstki.
Wolniejsza progresja: problemy rany, słabe tkanki lub mocowanie, znaczna wiotkość, neuropatia, zaburzenia ukrwienia i mała wyjściowa wydolność wymagają indywidualizacji. Brak bólu przy zaburzonym czuciu nie uzasadnia zwiększenia obciążenia. Utrwaloną utratę ruchomości lub ból okolicy kotwic ocenić przed intensyfikacją mobilizacji.
Dokumentacja: zapisywać zaopatrzenie i obciążanie, ból, obrzęk, zakres ruchu, jakość chodu, liczbę i wysokość wspięć, równowagę oraz reakcję po poprzedniej sesji. Przed powrotem do sportu udokumentować testy, tolerancję pełnego treningu, wymagania dyscypliny i zgodę operatora.