Robotyczna rehabilitacja barku zamrożonego — obiecujący sygnał z małego badania

English version: Robot-assisted rehabilitation for frozen shoulder: a promising signal from a small trial

Robotycznie wspomagana rehabilitacja barku zamrożonego brzmi jak technologia, która mogłaby zmienić sposób prowadzenia ćwiczeń. Nowe pilotowe randomizowane badanie opublikowane 21 sierpnia 2026 r. daje sygnał możliwej korzyści w bólu i części wyników zgłaszanych przez pacjentów, ale jednocześnie dobrze pokazuje, dlaczego małe RCT trzeba interpretować ostrożnie.

Dlaczego ta praca jest ciekawa?

W barku zamrożonym problemem jest nie tylko ból, ale również stopniowa utrata zakresu ruchu. Robotycznie wspomagane ćwiczenia mogą potencjalnie zwiększać powtarzalność, kontrolę ruchu i możliwość standaryzacji terapii. Dotychczas brakowało jednak danych klinicznych dotyczących takiego podejścia właśnie u pacjentów z barkiem zamrożonym.

Pytanie badawcze i metodologia

Autorzy przeprowadzili prospektywne randomizowane badanie kontrolowane u pacjentów w wieku 20–60 lat z rozpoznanym adhesive capsulitis. Uczestników przydzielono do grupy z robotycznie wspomaganą terapią rehabilitacyjną (RART) lub do grupy kontrolnej. Ocenę wykonywano przed leczeniem, po miesiącu oraz po 3 miesiącach.

Badanie ukończyło 23 pacjentów w grupie RART i 22 w grupie kontrolnej. Oceniano zarówno wyniki zgłaszane przez pacjentów, jak i obiektywne parametry kliniczne, w tym zakres ruchu.

Najważniejsze wyniki

• Po 3 miesiącach grupa RART miała istotnie większą poprawę w skali bólu NRS niż grupa kontrolna (p = 0,028).
• Wynik ASES po 3 miesiącach również poprawił się istotnie bardziej w grupie RART (p = 0,046).
• Rotacja zewnętrzna wykazywała istotną poprawę w czasie w grupie RART (p = 0,042).
• Ogólny obiektywny wynik funkcjonalny nie różnił się istotnie pomiędzy grupami.

Jak ortopeda może interpretować te wyniki?

Wynik jest interesujący przede wszystkim jako wstępny sygnał wykonalności i możliwej skuteczności. Robotyczne wspomaganie rehabilitacji wydaje się wykonalne i dobrze tolerowane, a sygnał poprawy bólu i ASES uzasadnia dalsze badania. Nie jest to jednak jeszcze dowód, że robotyczna terapia powinna zastępować standardowe postępowanie w barku zamrożonym.

Szczególnie ważna jest rozbieżność pomiędzy częścią wyników subiektywnych a brakiem istotnej różnicy w ogólnym obiektywnym wyniku funkcjonalnym. Przy małej próbie łatwo zarówno przeoczyć rzeczywistą różnicę, jak i przecenić pojedyncze dodatnie punkty końcowe.

Ograniczenia

• To badanie pilotowe z niewielką liczbą uczestników.
• Końcowa próba była niedostatecznie duża: autorzy podają, że moc statystyczna oceniona po zakończeniu badania wynosiła około 68–70%.
• Obserwacja trwała tylko 3 miesiące, więc nie wiadomo, czy różnice utrzymują się długoterminowo.
• Dodatnie wyniki dotyczą wybranych punktów końcowych; nie wykazano przewagi w ogólnym obiektywnym wyniku funkcjonalnym.

Co ta praca może zmienić — a czego nie dowodzi?

Może: uzasadniać większe, odpowiednio zasilone RCT porównujące robotycznie wspomaganą terapię ze standardowymi programami i analizujące trwałość efektu, koszty oraz dobór pacjentów.

Nie dowodzi: że robot jest skuteczniejszy od każdej dobrze prowadzonej rehabilitacji, że przyspiesza naturalny przebieg choroby u wszystkich pacjentów ani że powinien być rutynowo stosowany zamiast innych metod leczenia.

Piśmiennictwo

• Konarski W, Poboży T, Hordowicz M, Poboży K, Domańska J. Current concepts of natural course and in management of frozen shoulder: A clinical overview. Orthopedic Reviews. 2020;12(4):8832. DOI.
• Ryu SM, Park JH, Choi W, i wsp. Robot-assisted rehabilitation therapy for adhesive capsulitis: A pilot randomized controlled trial on clinical and patient-reported outcomes. Medicine (Baltimore). 2026;105(34):e50120. PubMed · DOI.

---

Powiązane materiały: Dla lekarzy · Ból barku — przyczyny i diagnostyka · Bark zamrożony — objawy i leczenie

Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.