Przejdź do treściŚruby bioresorbowalne mogą być wykonalną alternatywą dla śrub tytanowych w artrodezie pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego, ale nowe badanie jest zbyt małe, aby potwierdzić ich równoważność lub przewagę. To ważne rozróżnienie: brak istotnej statystycznie różnicy w pilotażowej próbie nie oznacza, że obie metody dają identyczne wyniki.
Dlaczego ortopeda może zainteresować się tą pracą?
Artrodeza pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego jest stosowana m.in. w zaawansowanym paluchu sztywnym, ciężkich deformacjach i wybranych operacjach rewizyjnych. Stabilizacja musi utrzymać ustawienie do czasu zrostu. Implant bioresorbowalny teoretycznie eliminuje pozostawienie metalu, ale musi zapewnić odpowiednią stabilność i nie wywoływać niepożądanej reakcji podczas degradacji.
Pytanie i metodologia
Partio i wsp. przeprowadzili prospektywne, pilotażowe badanie randomizowane w dwóch fińskich szpitalach. Trzydziestu pacjentów przydzielono w stosunku 1:1 do zespolenia kaniulowanymi śrubami bioresorbowalnymi albo tytanowymi. Powierzchnie stawowe przygotowywano techniką cup-and-cone, a pełne obciążanie w bucie ortopedycznym dopuszczano po sześciu tygodniach.
Oceniano zrost, powikłania oraz wyniki funkcjonalne po 3, 6, 12 i 24 miesiącach. Badanie zarejestrowano jako NCT03133039.
Wyniki
- W obu grupach uzyskano wyraźną poprawę funkcji, bez wykazanej różnicy między metodami.
- Po 24 miesiącach średni wynik AOFAS wynosił 89,1 w grupie tytanowej i 90,0 w grupie bioresorbowalnej (p = 0,23).
- Łączny odsetek zrostu wyniósł 90%.
- Brak zrostu wystąpił u jednego pacjenta ze śrubami tytanowymi i u dwóch ze śrubami bioresorbowalnymi; wszystkie trzy przypadki wymagały rewizji.
- Nie odnotowano klinicznych ani radiologicznych działań niepożądanych przypisywanych degradacji śrub bioresorbowalnych.
- W żadnej grupie nie wykonywano usunięcia materiału zespalającego.
Jak interpretować wynik klinicznie?
Praca daje przede wszystkim wstępny sygnał bezpieczeństwa i wykonalności. Po dwóch latach nie ujawniono reakcji związanych z degradacją implantu, a wyniki funkcjonalne w obu grupach były dobre. Może to uzasadniać większe badanie, zwłaszcza jeśli śruby bioresorbowalne miałyby zmniejszać problemy związane z obecnością metalu.
Badanie nie pokazuje jednak praktycznej przewagi tej koncepcji. W grupie tytanowej również nie usuwano śrub, więc potencjalna korzyść polegająca na uniknięciu kolejnego zabiegu nie została tu wykazana. Trzy niepowodzenia zrostu przy 30 uczestnikach to zbyt mało, by wiarygodnie porównać ryzyko rzadkich powikłań.
Najważniejsze ograniczenia
- To badanie pilotażowe obejmujące tylko 30 pacjentów.
- Nie zaprojektowano go jako badania równoważności z wcześniej określonym marginesem.
- Mała liczba uczestników daje bardzo małą moc do oceny braku zrostu, reakcji na implant i reoperacji.
- Wynik AOFAS ma ograniczenia metodologiczne, a w grupie bioresorbowalnej po 24 miesiącach podano średnią 90,0 przy odchyleniu standardowym 0,0, co dodatkowo utrudnia ocenę rozkładu wyników.
- Dwuletnia obserwacja nie odpowiada na wszystkie pytania dotyczące późnej degradacji materiału.
Co może zmienić w praktyce — a czego badanie nie dowodzi?
Na obecnym etapie wynik może wspierać włączenie śrub bioresorbowalnych do dalszych, odpowiednio licznych badań. Nie stanowi natomiast podstawy do uznania ich za standard, metodę bezpieczniejszą ani równoważną śrubom tytanowym. Decyzja o sposobie stabilizacji nadal powinna uwzględniać biomechanikę konstrukcji, jakość kości, deformację, możliwość zrostu oraz doświadczenie operatora.
Pacjenckie omówienie wskazań do leczenia operacyjnego deformacji palucha znajduje się w artykule „Haluksy — kiedy operacja, a kiedy leczenie bez zabiegu?”.
Źródło
Partio N, Mattila V, Waris V, Mäenpää H. Bioabsorbable vs. titanium screws in first metatarsophalangeal joint arthrodesis: a pilot randomized controlled trial with 2-year follow-up. Archives of Orthopaedic and Trauma Surgery. Opublikowano 9 września 2026 r.;146(1):329. DOI: 10.1007/s00402-026-06501-2. PMID: 42714616.
Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.