Przejdź do treściDLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW
Naprawa ścięgien mięśni pośladkowych — pośladkowy średni ± mały — protokół rehabilitacji
Ochrona operowanych tkanek, ruch i stopniowy powrót do codziennej aktywności. Wybierz etap odpowiedni do wykonanego zabiegu i aktualnych zaleceń.
Obciążanie i używanie kończyny
Wybrane małe naprawy: kule zwykle 2–4 tygodnie; większe: częściowe obciążanie zwykle 4–6 tygodni lub dłużej. Wybór A/B musi wynikać z opisu naprawy.
Pełne zalecenie ↓Orteza lub unieruchomienie
W opisanej technice A/B ortezę odstawia się po pełnym tygodniu chodzenia bez kul. Termin kul i termin ortezy nie są tożsame.
Pełne zalecenie ↓Dozwolony ruch
W opisanej technice A/B przez 8 tygodni bez czynnego odwodzenia i biernego przywodzenia za linię środkową. Inny zakres ochrony wymaga wyraźnego zlecenia.
Pełne zalecenie ↓Zgoda na ruch, obciążanie i odstawienie ortezy to odrębne decyzje. Dodatkowe naprawy mogą wymagać dłuższej ochrony.
Przebieg rehabilitacji w skrócie
O przejściu dalej decydują gojenie i kryteria funkcjonalne, nie sam kalendarz.
Plansze rehabilitacji
Ćwiczenia — zobacz z bliska
Czytaj pełne plansze razem z opisem wybranego etapu. Ćwiczenie pokazane dla późniejszej fazy nie jest dozwolone od początku.
Otwórz odpowiednią pełną planszę i powiększ wybrany fragment. Podgląd zachowuje wszystkie etapy i podpisy.
Instrukcje ćwiczeń i ich progresję znajdziesz w opisach etapów wskazanych powyżej.
Zakres zastosowania i ochrona — co ustala ortopeda?
Etapy i kryteria progresji
Faza 1 · 0–2 tygodnie — ochrona naprawy
Orteza biodrowa i kule według wariantu A/B. Kontrola bólu i obrzęku. Ruch stawu skokowego i kolana. Bez czynnego odwodzenia biodra i bez biernego przywodzenia przez linię pośrodkową. Przejście dalej wymaga prawidłowego gojenia rany, kontrolowanego bólu i bezpiecznych transferów.
Faza 2 · 2–6 tygodni — chroniony ruch i mobilność
Kontynuuj zalecone obciążanie i ochronę. Wprowadzaj łagodny, kontrolowany ruch w bezpiecznym zakresie, izometrię i ćwiczenia tułowia bez naprężania naprawy. Nadal bez czynnego odwodzenia. Zwiększaj zakres zgodnie z protokołem operatora.
Faza 3 · 6–8 tygodni — przejście do pełniejszego obciążania
Stopniowo zwiększaj obciążanie i odstawiaj kule dopiero przy stabilnym chodzie bez utykania. Kontynuuj odzyskiwanie zakresu ruchu. Ograniczenia odwodzenia i przywodzenia znosi się wyłącznie zgodnie z zakresem naprawy i zaleceniem operatora.
Faza 4 · 8–12 tygodni — aktywacja odwodzicieli i wzmacnianie
Po dopuszczeniu rozpocznij celowane czynne odwodzenie i stopniowe wzmacnianie. Wprowadź siad–wstawanie, płytkie przysiady z podparciem, ćwiczenia kontroli miednicy i chodu. Nie zwiększaj obciążenia, jeżeli następnego dnia pojawia się reaktywny ból bocznej strony biodra.
Faza 5 · 3–6 miesięcy — sprawny chód i funkcja dnia codziennego
Głównym celem jest wydłużanie dystansu chodzenia, prawidłowy wzorzec chodu bez kul, schody, stabilna kontrola miednicy w staniu jednonóż oraz powrót do większości czynności domowych i społecznych. Rozwijaj siłę i wytrzymałość bez prowokowania bólu.
Faza 6 · 6–12+ miesięcy — pełna aktywność rekreacyjna
Powrót do sprawnego chodzenia po nierównym terenie, dłuższych spacerów, turystyki pieszej, lekkich prac w ogrodzie i innych aktywności zgodnych z celami pacjenta. Sport nie jest obowiązkowym celem tego protokołu; u osób aktywnych wprowadza się go indywidualnie po odzyskaniu siły i kontroli.
Codzienne czynności i kontrole
Codzienne czynności — kryteria praktyczne
- Kule: wariant A zwykle 2–4 tygodnie; wariant B 4–6 tygodni lub dłużej. Orteza: nie odstawiaj jej automatycznie razem z kulami; w opisanej technice pozostaje przez pełny tydzień po odstawieniu kul.
- Schody: od początku z pomocą i zgodnie z ograniczeniem obciążania; początkowo wzorzec dostawny.
- Spanie na operowanym boku: nie we wczesnej fazie; zwykle dopiero po wygojeniu i bez bólu, często około 8–12 tygodni lub później.
- Prowadzenie samochodu: po odstawieniu ortezy i kul, bez leków sedatywnych, przy bezpiecznym wejściu do auta i pewnym hamowaniu awaryjnym; po stronie prawej zwykle później.
- Praca siedząca: gdy transfery i siedzenie są komfortowe i bezpieczne; termin indywidualny.
- Rower stacjonarny: po uzyskaniu bezpiecznego zakresu ruchu i odpowiedniego statusu obciążania.
- Pływanie: po wygojeniu rany; intensywne ruchy nogami dopiero po dopuszczeniu czynnego odwodzenia.
- Rekreacja: spacery, nordic walking, turystyka piesza, rower i ogród — stopniowo, kryterialnie.
Najważniejsze: celem rehabilitacji jest bezbolesny, pewny chód i powrót do codziennej aktywności. Nie przyspieszaj czynnego odwodzenia tylko dlatego, że ból jest mały — chronimy gojące się ścięgno.
Objawy alarmowe
Objawy alarmowe
Nagłe nasilenie bólu po bocznej stronie biodra, nowa utrata siły odwodzenia, pojawienie się lub pogorszenie objawu Trendelenburga, wyraźny wzrost utykania, problemy z raną albo objawy zakrzepowo-zatorowe wymagają ponownej oceny.
Dodatkowe zalecenia
BIODRO I MIEDNICA · DLA LEKARZY I FIZJOTERAPEUTÓW
Od ochrony przyczepu na krętarzu większym do odzyskania bezbolesnego, pewnego chodu, prawidłowej kontroli miednicy i codziennej aktywności.
Opracowanie: dr n. med. Tomasz Poboży - ortopeda · Aktualizacja: 29.09.2026
Zakres protokołu
Protokół dotyczy pierwotnej naprawy ścięgna mięśnia pośladkowego średniego i/lub małego przy krętarzu większym. Tempo zależy od rozległości uszkodzenia, jakości tkanki i konstrukcji naprawy. Nie obejmuje transferów ścięgien, rozległej augmentacji, rekonstrukcji przewlekłych masywnych zerwań ani napraw po endoprotezoplastyce biodra.
Kluczowa ochrona: we wczesnym okresie nie wykonuj czynnego odwodzenia biodra ani biernego przywodzenia nogi za linię pośrodkową. Ochrona ta zwykle trwa około 6–8 tygodni, zależnie od naprawy.
Dwa warianty ochrony
A · Małe / mniej rozległe uszkodzenie
Przy wybranych małych, stabilnych naprawach kule stosuje się zwykle przez 2–4 tygodnie. Orteza podlega odrębnej zasadzie: w opisanej technice endoskopowej odstawia się ją dopiero po pełnym tygodniu chodzenia bez kul.
B · Większe pełnościenne / rozległe uszkodzenie
Częściowe lub bardzo ograniczone obciążanie z kulami i ortezą biodrową zwykle około 4–6 tygodni; w wielu protokołach 6 tygodni lub dłużej według operatora.
Krótsza ścieżka A/B dotyczy wybranych napraw, nie każdej rekonstrukcji odwodzicieli. W opisanej technice endoskopowej małe naprawy wymagają kul przez 2–4 tygodnie, a większe — częściowego obciążania przez 4–6 tygodni; ortezę odstawia się dopiero po pełnym tygodniu chodzenia bez kul. Czas korzystania z kul nie jest więc automatycznie terminem odstawienia ortezy. Opisana technika chroni przed czynnym odwodzeniem i biernym przywodzeniem za linię środkową przez 8 tygodni; odmienny plan musi być wyraźnie zalecony. Endoscopic Gluteus Medius Repair (2022).
Piśmiennictwo
Piśmiennictwo
- Ilizaliturri VM Jr, Zepeda Mora R, Rodríguez Vega LP. Rehabilitation After Gluteus Medius and Minimus Treatment. Arthrosc Sports Med Rehabil. 2022;4:e41–e50. doi:10.1016/j.asmr.2021.10.024.
- Meghpara MB, Yelton MJ, Glein RM, et al. Isolated Endoscopic Gluteus Medius Repair Can Achieve Successful Clinical Outcomes at Minimum 2-Year Follow-up. Arthrosc Sports Med Rehabil. 2021;3:e1697–e1704. doi:10.1016/j.asmr.2021.07.026.
- Larson JH, Brusalis CM, Allahabadi S, et al. Outcomes of Isolated Endoscopic Gluteal Tendon Repair Compared With Concomitant Endoscopic Gluteal Tendon Repair and Arthroscopic Hip Labral Repair. Orthop J Sports Med. 2024;12:23259671231215340. doi:10.1177/23259671231215340.