Przejdź do treściZespół kanału nerwu promieniowego może powodować głęboki ból po zewnętrznej stronie łokcia i górnej części przedramienia, zwykle bez drętwienia palców. Dolegliwości często przypominają łokieć tenisisty, ale tkliwość znajduje się zazwyczaj kilka centymetrów poniżej nadkłykcia bocznego. Rozpoznanie wymaga ostrożności, ponieważ nie istnieje jeden test, który sam potwierdza ten zespół.
Gdzie uciskany jest nerw?
Nerw promieniowy w okolicy łokcia dzieli się na gałąź powierzchowną oraz głęboką, która dalej przechodzi w nerw międzykostny tylny. Głęboka gałąź biegnie przez kanał utworzony przez mięśnie i pasma włókniste przedramienia. Jednym z częstszych miejsc ucisku jest okolica mięśnia odwracacza.
W zespole kanału nerwu promieniowego dominuje ból. Wyraźne opadanie palców lub nadgarstka wskazuje raczej na istotniejsze uszkodzenie ruchowe nerwu międzykostnego tylnego albo nerwu promieniowego i wymaga szybszej diagnostyki.
Jakie objawy mogą sugerować ten problem?
- głęboki, tępy lub piekący ból po bocznej stronie łokcia i w górnej części przedramienia,
- tkliwość zwykle 3–5 cm poniżej nadkłykcia bocznego kości ramiennej,
- nasilenie bólu podczas odwracania przedramienia, chwytania lub powtarzalnej pracy ręką,
- ból przy prostowaniu palca środkowego lub odwracaniu przedramienia przeciw oporowi,
- zwykle brak typowego drętwienia skóry dłoni i palców.
Kanał nerwu promieniowego czy łokieć tenisisty?
W łokciu tenisisty największa tkliwość zwykle znajduje się bezpośrednio na nadkłykciu bocznym, przy przyczepie prostowników nadgarstka. W zespole kanału nerwu promieniowego bolesny punkt leży częściej niżej, nad przebiegiem nerwu. Oba problemy mogą jednak współistnieć, a pojedynczy test prowokacyjny nie rozstrzyga rozpoznania.
Łokieć tenisisty — objawy, leczenie i rola USG →
Jak ortopeda prowadzi diagnostykę?
Badanie kliniczne
Najważniejsze są lokalizacja bólu, siła mięśni, czucie, zakres ruchu szyi i łokcia oraz odtworzenie dolegliwości podczas określonych ruchów przeciw oporowi. Trzeba wykluczyć m.in. tendinopatię prostowników, chorobę stawu promieniowo-ramiennego, radikulopatię szyjną i ucisk nerwu promieniowego na innym poziomie.
EMG i badania przewodnictwa nerwowego
W typowym bólowym zespole kanału nerwu promieniowego wynik badań elektrofizjologicznych może być prawidłowy. Badanie jest bardziej przydatne, gdy występuje obiektywne osłabienie i trzeba ocenić uszkodzenie ruchowe nerwu albo odróżnić problem od radikulopatii.
USG i rezonans
USG może pokazać przebieg nerwu, zmianę jego grubości, ucisk przez torbiel lub inną zmianę oraz umożliwia ocenę dynamiczną. Rezonans magnetyczny pomaga szukać zmiany zajmującej przestrzeń i cech odnerwienia mięśni. Prawidłowe badanie obrazowe nie wyklucza jednak klinicznego zespołu bólowego.
Jak zaczyna się leczenie?
Najczęściej najpierw ogranicza się powtarzalne ruchy nasilające ból, szczególnie silne chwytanie, odwracanie przedramienia i pracę z wyprostowanym łokciem. Pomocne mogą być modyfikacja stanowiska pracy, stopniowane ćwiczenia, terapia tkanek miękkich i praca nad ruchomością oraz siłą bez stałego prowokowania objawów.
Leki przeciwbólowe lub przeciwzapalne można stosować u odpowiednio dobranych pacjentów. Celowana iniekcja bywa wykorzystywana diagnostycznie lub leczniczo, ale dowody na trwałą skuteczność są ograniczone. Zabieg pod kontrolą USG zwiększa kontrolę położenia igły, lecz sama precyzja wkłucia nie potwierdza jeszcze rozpoznania.
Iniekcja pod kontrolą USG — kiedy warto? →
Kiedy rozważa się operację?
Odbarczenie operacyjne rozważa się u wybranych pacjentów z dobrze udokumentowanym, uporczywym bólem mimo odpowiednio prowadzonego leczenia nieoperacyjnego albo przy potwierdzonym ucisku przez konkretną strukturę. Wyniki nie są jednak jednakowo przewidywalne. Przegląd systematyczny opublikowany w 2026 r. zwraca uwagę na dużą różnorodność kryteriów rozpoznania i technik operacyjnych, co utrudnia wskazanie jednego najlepszego dostępu.
Objawy alarmowe
Pilnej lub szybkiej oceny wymagają: nowe opadanie palców albo nadgarstka, postępujące osłabienie chwytu, zaburzenia czucia po urazie, znaczny obrzęk lub deformacja łokcia, nasilający się ból z gorączką i zaczerwienieniem oraz objawy zaburzenia krążenia w ręce. Takich objawów nie należy przypisywać samemu „przeciążeniu”.
Piśmiennictwo
- Wolf JM, Patel R, Ghosh K. Radial Tunnel Syndrome: Review and Best Evidence. J Am Acad Orthop Surg. 2023;31(15):e667–e674. DOI: 10.5435/JAAOS-D-23-00314.
- Levina Y, Dantuluri PK. Radial Tunnel Syndrome. Curr Rev Musculoskelet Med. 2021;14:205–213. DOI: 10.1007/s12178-021-09703-w.
- Raymond B, Cueto RJ, Mazudie Ndjonko LC, i wsp. Clinical Outcomes of Operative Management for Radial Tunnel Syndrome According to Surgical Approach: A Systematic Review. Hand (N Y). 2026;21(1):24–31. DOI: 10.1177/15589447251315761.
Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej konsultacji medycznej.
Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.