Umów wizytę

Tomasz Poboży

Autor: Tomasz Poboży

  • Old Injury, New Pain — Why Does Previous Treatment Matter?

    New pain does not always start from a blank slate. An old injury, previous operation or prolonged period of immobilisation can change joint structure, the way a limb is loaded and the appearance of imaging studies, so an accurate history of earlier treatment can be important when assessing a new problem.

    An old injury can leave important context

    An intra-articular fracture or an injury to a ligament, meniscus or cartilage can affect stability, alignment and load distribution long after the initial healing period. In a meta-analysis of 131 studies, previous knee injury was associated with a higher risk of later radiographic knee osteoarthritis. That is useful information about risk, but it does not prove that every new pain appearing years later is caused by the old injury.

    The name of an operation is often not enough

    Saying that someone had “knee arthroscopy” or “shoulder surgery” does not tell us exactly what was done. A procedure may have involved repairing or partially removing a meniscus, repairing a tendon, stabilising a ligament, removing a loose body or combining several procedures. Those differences can affect how scars, range of motion, strength, stability and later imaging are interpreted.

    The type of implant, the position of anchors or screws, associated procedures and any complications may also matter after surgery. A discharge summary, operative report and implant card can therefore be more useful than the remembered name of the procedure alone.

    Old images can show what has changed over time

    Comparing a current X-ray, MRI or CT scan with an earlier study may show whether bone alignment, joint-space width, implant position or another feature has genuinely changed. Without previous images, a normal residual finding after an old injury or operation may look concerning, while slow progression can be harder to recognise.

    Not every old finding explains current symptoms

    This is just as important. A screw seen on an X-ray, scar tissue on MRI or an old calcification may have nothing to do with the new pain. The clinician compares the history with the exact location of symptoms, when they began, movement and functional examination and, when needed, new imaging. The aim is not to blame everything on an old operation, but to separate background findings from the most likely cause of the current problem.

    What information helps an orthopaedic surgeon assess an old injury?

    • the approximate date and mechanism of the previous injury;
    • the name and side of the area that was operated on;
    • the discharge summary, operative report and implant card, if available;
    • previous X-rays, MRI or CT images together with their reports;
    • information about infection, wound-healing problems, reinjury or additional procedures;
    • a short timeline of when the current symptoms appeared after any period of improvement.

    Missing some of the documentation does not prevent a useful consultation. It is better to say clearly what is unknown than to guess the name of a procedure. Practical information about preparation and documents is also available in Patient Questions.

    When should you not wait?

    More urgent assessment is warranted after a new injury with inability to bear weight, rapidly increasing swelling, a hot red joint, fever, discharge from an old scar, sudden weakness or new sensory disturbance. In these situations, previous documentation can be valuable, but obtaining it should not delay medical assessment.

    References

    1. Duong V, Abdel Shaheed C, Ferreira ML, et al. Risk factors for the development of knee osteoarthritis across the lifespan: A systematic review and meta-analysis. Osteoarthritis and Cartilage. 2025;33(10):1162–1179.
    2. Dilley JE, Bello MA, Roman N, McKinley T, Sankar U. Post-traumatic osteoarthritis: A review of pathogenic mechanisms and novel targets for mitigation. Bone Reports. 2023;18:101658.
    3. Washington University Orthopedics. Introduction to Orthopaedic Surgery: History, Physical Examination/Imaging.

    ← More patient blog articles

    Polish version

    This material is educational and does not replace an individual medical consultation or examination.

    Content prepared by: Tomasz Poboży - orthopaedic surgeon.

  • A Pig Kidney Provided 271 Dialysis-Free Days — Then Bridged to a Human Transplant

    Researchers have reported a patient with end-stage kidney disease who received a gene-edited pig kidney and remained independent of dialysis for 271 days. After months of initially stable function, microvascular injury developed and the xenograft eventually failed and was removed. Eighty-two days later the patient received a human kidney, which functioned immediately; during 231 days of follow-up, the investigators found no evidence that the pig kidney had caused clinically significant sensitisation that would hinder the human transplant. The case suggests that a gene-edited pig kidney might one day serve as a temporary bridge for selected patients facing a long wait for a human organ. An orthopaedic surgeon following advances in transplantation should distinguish a case report from established care: this was the first recipient in a planned three-patient study under an FDA expanded-access programme, not an established treatment, so durability, safety and rejection mechanisms still need to be studied in more people.

    Source: Riella LV, Borges TJ, Rosales IA, et al. Porcine kidney xenotransplantation as a bridge to allotransplantation: a first-in-human study. The Lancet. First published online 3 September 2026. DOI: 10.1016/S0140-6736(26)01295-X; checked 16 September 2026; access: full abstract and bibliographic record via PubMed and the publisher link; the publisher’s full text was not available in the access used.

    ← Back to General Medical Discoveries

    Polish version

    Content prepared by: Tomasz Poboży - orthopaedic surgeon.

  • Stary uraz, nowy ból — dlaczego wcześniejsze leczenie ma znaczenie?

    Nowy ból nie zawsze zaczyna się od zera. Dawny uraz, operacja albo dłuższe unieruchomienie mogą zmienić budowę stawu, sposób obciążania kończyny i obraz badań — dlatego dokładna historia wcześniejszego leczenia pomaga właściwie ocenić obecną dolegliwość.

    Dawny uraz może pozostawić ważny kontekst

    Złamanie śródstawowe, uszkodzenie więzadła, łąkotki lub chrząstki może wpływać na stabilność, oś i rozkład obciążeń jeszcze długo po wygojeniu. W metaanalizie obejmującej 131 badań wcześniejszy uraz kolana był związany ze zwiększonym ryzykiem późniejszych zmian zwyrodnieniowych widocznych w RTG. To ważna informacja o ryzyku, ale nie dowód, że każdy nowy ból po latach wynika właśnie ze starego urazu.

    Nazwa operacji to często za mało

    Określenie „artroskopia kolana” albo „operacja barku” nie mówi jeszcze, co rzeczywiście wykonano. Podczas zabiegu można na przykład zszyć lub częściowo usunąć łąkotkę, naprawić ścięgno, ustabilizować więzadło, usunąć luźne ciało albo połączyć kilka procedur. Te różnice wpływają na interpretację blizn, zakresu ruchu, siły, stabilności oraz późniejszych badań obrazowych.

    Po operacji istotne bywają także rodzaj implantu, miejsce kotwic lub śrub, ewentualne zabiegi towarzyszące i powikłania. Dlatego karta informacyjna, opis operacji i karta implantu mogą być bardziej użyteczne niż sama nazwa zabiegu zapamiętana po latach.

    Stare zdjęcie pomaga zobaczyć zmianę w czasie

    Porównanie aktualnego RTG, rezonansu lub tomografii z wcześniejszym badaniem może pokazać, czy ustawienie kości, szerokość szpary stawowej, położenie implantu albo inna cecha rzeczywiście się zmieniła. Bez poprzednich obrazów prawidłowa pozostałość po dawnym urazie lub operacji może wyglądać niepokojąco, a powolna progresja może być trudniejsza do rozpoznania.

    Nie każda dawna zmiana tłumaczy obecne objawy

    To równie ważna część oceny. Widoczna w RTG śruba, blizna w rezonansie czy stare zwapnienie mogą nie mieć związku z nowym bólem. Ortopeda zestawia historię z dokładnym miejscem dolegliwości, momentem ich początku, badaniem ruchu i funkcji oraz — jeśli trzeba — nowym obrazowaniem. Celem nie jest przypisanie wszystkiego dawnej operacji, lecz sprawdzenie, co jest tłem, a co najbardziej prawdopodobną przyczyną aktualnego problemu.

    Co warto przygotować przed wizytą?

    • przybliżoną datę i mechanizm wcześniejszego urazu;
    • nazwę oraz stronę operowanej okolicy;
    • kartę informacyjną, opis operacji i kartę implantu, jeśli są dostępne;
    • wcześniejsze obrazy RTG, MRI lub TK razem z opisami;
    • informację o zakażeniu, problemach z gojeniem, ponownym urazie lub dodatkowych zabiegach;
    • krótką chronologię: kiedy po okresie poprawy pojawiły się obecne objawy.

    Brak części dokumentacji nie przekreśla konsultacji. Warto powiedzieć wprost, czego nie wiadomo, zamiast zgadywać nazwę procedury. Pomocne informacje o przygotowaniu i dokumentach znajdują się też w najczęstszych pytaniach pacjentów.

    Kiedy nie czekać?

    Pilniejszej oceny wymagają zwłaszcza świeży uraz z niemożnością obciążenia kończyny, szybko narastający obrzęk, gorący i zaczerwieniony staw, gorączka, wyciek z dawnej blizny, nagłe osłabienie lub zaburzenia czucia. W takich sytuacjach stara dokumentacja jest cenna, ale nie powinna opóźniać pomocy.

    Piśmiennictwo

    1. Duong V, Abdel Shaheed C, Ferreira ML i wsp. Risk factors for the development of knee osteoarthritis across the lifespan: A systematic review and meta-analysis. Osteoarthritis and Cartilage. 2025;33(10):1162–1179.
    2. Dilley JE, Bello MA, Roman N, McKinley T, Sankar U. Post-traumatic osteoarthritis: A review of pathogenic mechanisms and novel targets for mitigation. Bone Reports. 2023;18:101658.
    3. Washington University Orthopedics. Introduction to Orthopaedic Surgery: History, Physical Examination/Imaging.

    English version

    Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji ani badania lekarskiego.

    Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.

  • Nerka świni zastępowała dializy przez 271 dni — pierwszy „pomost” do ludzkiego przeszczepu

    Badacze opisali pacjenta z krańcową niewydolnością nerek, któremu przeszczepiono genetycznie zmodyfikowaną nerkę świni; narząd zapewniał mu niezależność od dializ przez 271 dni. Po początkowo dobrym działaniu doszło jednak do uszkodzenia mikrokrążenia i niewydolności przeszczepu, dlatego nerkę usunięto. 82 dni później pacjent otrzymał ludzką nerkę, która podjęła funkcję od razu, a w dalszej obserwacji nie stwierdzono immunologicznego uwrażliwienia, które utrudniałoby ten przeszczep. To ważne, bo sugeruje, że narząd od genetycznie zmodyfikowanej świni może kiedyś służyć jako „pomost” dla części osób długo oczekujących na nerkę człowieka. Ortopeda śledzący postępy transplantologii powinien pamiętać, że to pojedynczy przypadek w eksperymentalnym programie, a nie gotowe leczenie — bezpieczeństwo, trwałość działania i ryzyko odrzucenia trzeba potwierdzić u większej liczby pacjentów.

    Źródło: The Lancet; pierwsza publikacja online: 3 września 2026 r.; DOI: 10.1016/S0140-6736(26)01295-X; sprawdzono: 16 września 2026 r.; zakres dostępu: pełny abstrakt i dane bibliograficzne PubMed oraz odnośnik wydawcy; pełny tekst wydawcy nie był dostępny w użytym dostępie.

    ← Wróć do grupy „Ze świata medycyny”

    English version

    Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.

  • New Tick-Borne ALTNV Virus Identified in People in China

    General Medical Discoveries · Human observations plus laboratory and animal studies

    Researchers have described a newly identified tick-borne virus, Asian longhorned tick nairovirus (ALTNV), in people with fever after tick exposure in China. Among 3,163 such patients, ALTNV RNA or IgM antibodies were detected in 10.4%; 56 patients had ALTNV infection without concurrent Dabie bandavirus infection, and all of them recovered without sequelae. The virus was isolated from patient samples, detected in Haemaphysalis longicornis ticks, and experimental work showed that these ticks could transmit it to mice. Among 38 people coinfected with ALTNV and Dabie bandavirus, respiratory symptoms and renal impairment were more frequent and 7 patients died, but an orthopaedic surgeon or any other clinician interpreting these findings should note that this observational comparison cannot establish that ALTNV itself caused the greater severity. This is not a new treatment or a ready-to-use screening test; the main significance is recognition of another potential tick-borne human pathogen that now requires further epidemiological surveillance.

    Source: Zhang X-A, Liu B, Wu S-Q, et al. A Zoonotic Orthonairovirus from Febrile Patients in China. New England Journal of Medicine. Published online 2 September 2026;395:929–931. DOI: 10.1056/NEJMc2602496. Checked 16 September 2026; access: full article, supplementary material and PubMed record. No correction or retraction was found in the records checked.

    ← More General Medical Discoveries

    Polish version

    Content prepared by: Tomasz Poboży - orthopaedic surgeon.

  • One Leg Feels Shorter — What Should Actually Be Measured?

    Feeling that one leg is shorter does not always mean that the bones are actually different in length. Pelvic position, a hip or knee contracture, scoliosis, foot deformity or the way a painful limb is loaded can produce a similar impression. Before using a shoe lift, it is therefore important to establish what is actually being measured.

    Two different situations: anatomical and functional discrepancy

    An anatomical leg-length discrepancy means that the bony segments of one limb are genuinely different in length. It may be developmental or follow a fracture, bone deformity or surgery. A functional discrepancy occurs when bone lengths are similar, but the position of the pelvis, spine or joints makes one leg behave as though it were shorter or longer.

    For example, a knee that cannot fully straighten effectively shortens the limb in standing. A hip contracture, pelvic tilt or collapse of the foot can also change functional limb height. This is why assessment should not begin and end with a tape measure between two points on the skin.

    What does the orthopaedic examination look for?

    The examination starts with standing and walking, pelvic and spinal alignment, and the position of the feet. Hip and knee extension are checked because a contracture can mimic shortening. It also matters whether both legs are loaded equally and whether the perceived asymmetry changes when the pelvis is levelled.

    One useful screening method is the block test: blocks of known height are placed progressively under the apparently shorter side until the pelvis is approximately level. A systematic review found this to be the most useful clinical method among those assessed, but it does not replace imaging when an exact measurement is needed for an important treatment decision.

    Gait adds another layer of information by showing whether the asymmetry actually affects function. More: Why Does an Orthopaedic Surgeon Watch How You Walk?

    Why can home measurements be misleading?

    Bony landmarks are covered by soft tissue, and even a small change in pelvic position or tape direction can alter the result. Measuring from the waistband, navel or floor does not show which segment of the limb is responsible for the asymmetry. Hip rotation, knee flexion and foot position can also change the measurement.

    A home observation can be a good reason to seek assessment, but it is not enough to justify a permanent lift. If the apparent discrepancy is caused by a contracture or pelvic tilt, mechanically “levelling” the height may not address the real problem.

    When is a standing full-length X-ray useful?

    If the exact size of the discrepancy could change treatment, a standing radiograph that includes the entire lower limbs may be useful. It allows the femur and tibia to be measured separately and shows alignment and joint position under load. In the systematic review by Alfuth and colleagues, full-length standing anteroposterior radiography appeared to be the most valid and reliable imaging method among those assessed for anatomical leg-length discrepancy.

    Not everyone needs this test. If a small asymmetry causes no symptoms and would not change management, additional imaging may add little. After a recent injury, standing should not be forced simply to obtain a measurement. More about imaging under body weight: Why Do Weight-Bearing X-Rays Show More?

    Does every discrepancy need to be corrected?

    No. The number of millimetres is only one part of the decision. The cause, symptoms, age, ability to compensate and effect on walking also matter. Reviews of treatment indications emphasise that evidence for rigid thresholds is limited and that management should not be based on a single measurement alone.

    A shoe lift can be helpful in a properly selected situation, but it is not a neutral experiment for everyone. Rapidly correcting the full measured difference in someone who has adapted to an asymmetry for years can itself provoke symptoms. The amount of correction should therefore follow the examination and the aim of treatment, not a home tape measurement.

    What if the sensation started after hip surgery?

    After hip replacement, a perceived leg-length difference has to be distinguished from an actual change in bony length. Previous contractures, pelvic position, gait and soft-tissue tension can influence the sensation, although a true anatomical difference is also possible. There is no single interpretation based only on the name of the operation: the actual procedure, the examination and, when relevant, appropriately performed imaging all matter.

    A sudden sense of shortening after an injury or operation together with severe pain, deformity or inability to bear weight requires urgent assessment. In other situations, the first step is to establish whether the problem is anatomical, functional or mixed before trying to correct it.

    The key point

    “One leg is shorter” is a description of a sensation or observation, not a diagnosis. The pelvis, spine, joint range of motion, feet and gait should be assessed before deciding whether precise imaging measurements are needed. Treatment makes sense when it addresses the real cause and a meaningful functional problem.

    References

    1. Alfuth M, Fichter P, Knicker A. Leg length discrepancy: A systematic review on the validity and reliability of clinical assessments and imaging diagnostics used in clinical practice. PLoS One. 2021;16(12):e0261457.
    2. Vogt B, Gosheger G, Wirth T, Horn J, Rödl R. Leg Length Discrepancy—Treatment Indications and Strategies. Deutsches Ärzteblatt International. 2020;117(24):405–411.

    ← More patient blog articles

    Polish version

    Content prepared by: Tomasz Poboży - orthopaedic surgeon.

  • Jedna noga wydaje się krótsza — co naprawdę trzeba zmierzyć?

    Wrażenie, że jedna noga jest krótsza, nie zawsze oznacza rzeczywistą różnicę długości kości. Podobny objaw mogą wywołać ustawienie miednicy, przykurcz biodra lub kolana, skolioza, deformacja stopy albo sposób obciążania bolesnej kończyny. Dlatego przed zastosowaniem wkładki trzeba ustalić, co właściwie jest mierzone.

    Dwie różne sytuacje: różnica anatomiczna i funkcjonalna

    Różnica anatomiczna oznacza, że odcinki kostne jednej kończyny rzeczywiście mają inną długość. Może być związana z rozwojem, przebytym złamaniem, deformacją kości albo operacją. Różnica funkcjonalna powstaje wtedy, gdy kości mają zbliżoną długość, lecz ustawienie miednicy, kręgosłupa lub stawów sprawia, że jedna noga zachowuje się jak krótsza albo dłuższa.

    Przykładowo niewyprostowane do końca kolano skraca kończynę podczas stania. Przykurcz biodra, przechylenie miednicy lub zapadanie stopy również mogą zmieniać jej funkcjonalną wysokość. Właśnie dlatego pomiar nie powinien zaczynać się i kończyć na przyłożeniu miarki do dwóch punktów na skórze.

    Co ortopeda sprawdza w badaniu?

    Najpierw ocenia się sposób stania i chodzenia, ustawienie miednicy, kręgosłupa oraz stóp. Sprawdza się także zakres wyprostu bioder i kolan, ponieważ przykurcz może naśladować skrócenie. Ważne jest, czy pacjent równomiernie obciąża obie kończyny i czy po wyrównaniu miednicy zmienia się odczuwana asymetria.

    Jedną z metod przesiewowych jest test bloczkowy: pod krótszą stronę stopniowo podkłada się elementy o znanej wysokości, aż miednica znajdzie się na podobnym poziomie. Systematyczny przegląd metod pomiarowych wskazał ten test jako najbardziej użyteczne badanie kliniczne, ale nadal nie zastępuje on obrazowania, gdy dokładny wynik ma wpłynąć na istotną decyzję.

    Obserwacja chodu dostarcza dodatkowej informacji o tym, czy asymetria rzeczywiście zmienia funkcję. Więcej: dlaczego ortopeda patrzy, jak pacjent chodzi?

    Dlaczego domowy pomiar bywa mylący?

    Punkty kostne są przykryte tkankami miękkimi, a niewielka różnica w ustawieniu miednicy lub przebiegu taśmy zmienia wynik. Pomiar od pasa spodni, pępka albo podłogi nie mówi, który odcinek kończyny odpowiada za asymetrię. Wynik zależy też od rotacji biodra, zgięcia kolana i ustawienia stopy.

    Domowa obserwacja może być dobrym powodem do badania, ale nie jest wystarczającą podstawą do stałego stosowania podwyższenia. Jeśli przyczyną jest przykurcz lub przechylenie miednicy, mechaniczne „wyrównanie” wysokości może nie odpowiadać rzeczywistemu problemowi.

    Kiedy potrzebne jest RTG całych kończyn na stojąco?

    Gdy dokładna wartość różnicy ma zmienić leczenie, pomocne może być zdjęcie obejmujące całe kończyny dolne w pozycji stojącej. Pozwala ono oddzielnie ocenić długość kości udowej i piszczelowej, ustawienie osi oraz położenie stawów pod obciążeniem. Przegląd Alfutha i współautorów uznał pełnowymiarowe RTG przednio-tylne na stojąco za najbardziej wiarygodną spośród analizowanych metod obrazowych do pomiaru anatomicznej różnicy długości kończyn.

    Nie każdy pacjent potrzebuje takiego badania. Jeżeli niewielka asymetria nie powoduje objawów i nie wpływa na decyzję, dodatkowe obrazowanie może niczego nie zmienić. Z kolei po świeżym urazie nie należy wymuszać stania tylko po to, by uzyskać pomiar. Więcej o sensie zdjęć wykonywanych pod ciężarem ciała: dlaczego RTG w obciążeniu pokazuje więcej?

    Czy każdą różnicę trzeba wyrównywać?

    Nie. Znaczenie ma nie tylko liczba milimetrów, lecz także przyczyna, objawy, wiek, możliwość kompensacji i wpływ na chód. Przegląd dotyczący wskazań do leczenia podkreśla, że dowody wyznaczające sztywne progi są ograniczone, a decyzja nie może opierać się wyłącznie na jednym pomiarze.

    Wkładka lub podwyższenie może być pomocne w odpowiednio dobranej sytuacji, ale nie jest neutralnym testem dla każdego. Zbyt szybkie pełne wyrównanie u osoby, która przez lata zaadaptowała się do asymetrii, może wywołać nowe dolegliwości. Dobór wysokości powinien więc wynikać z badania i celu leczenia, a nie z domowego pomiaru taśmą.

    Co zmienia się, gdy pacjent jest dzieckiem?

    U dziecka ważny jest nie tylko dzisiejszy pomiar, lecz także przewidywana różnica długości kończyn po zakończeniu wzrostu. Różnica może pozostawać podobna, stopniowo się zwiększać albo zmieniać po urazie, zakażeniu lub uszkodzeniu chrząstki wzrostowej. Dlatego pojedynczy domowy pomiar nie wystarcza do planowania leczenia. Lekarz ocenia przyczynę, wiek kostny i pozostały potencjał wzrostu, oś kończyn, zakres ruchu, chód oraz wyniki kolejnych pomiarów.

    Kontrola może obejmować test bloczkowy i — gdy wynik wpłynie na decyzję — kalibrowane RTG całych kończyn. Odstęp między badaniami dobiera się indywidualnie. Powtarzanie zdjęć „według kalendarza” bez pytania klinicznego nie jest celem samym w sobie, ale przy narastającej różnicy seria porównywalnych pomiarów pomaga oszacować przebieg wzrostu. Prognozy nie są idealne, dlatego plan powinien uwzględniać margines błędu i być aktualizowany.

    Obserwacja, podwyższenie, zahamowanie wzrostu czy wydłużanie?

    Przy niewielkiej, dobrze tolerowanej różnicy wystarczające mogą być obserwacja lub odpowiednio dobrane podwyższenie obuwia. U rosnącego dziecka z przewidywaną umiarkowaną różnicą można w wybranych przypadkach rozważyć epifizjodezę, czyli celowe spowolnienie lub zatrzymanie wzrostu dłuższej kończyny. Zabieg wymaga właściwego momentu: wykonany za wcześnie może prowadzić do nadmiernej korekcji, a za późno — pozostawić część różnicy. Wpływa też na ostateczny wzrost.

    Przy większej lub złożonej różnicy rozważa się m.in. skrócenie dłuższej kończyny albo wydłużanie krótszej. Wydłużanie jest wieloetapowym leczeniem, a nie pojedynczym „prostym” zabiegiem: wymaga osteotomii, stopniowego rozciągania tworzącej się kości, częstych kontroli i intensywnej rehabilitacji. Możliwe powikłania obejmują sztywność stawów, zakażenia przy drutach lub pinach w stabilizatorze zewnętrznym, problemy z gojeniem kości, podrażnienie nerwów i naczyń, zaburzenia osi, kłopoty z urządzeniem, niedokorekcję lub nadkorekcję oraz konieczność kolejnej operacji.

    Jak przebiega wydłużanie gwoździem śródszpikowym?

    W wybranych przypadkach zamiast stabilizatora zewnętrznego można zastosować teleskopowy gwóźdź umieszczony w kanale kości. Podczas pierwszej operacji wykonuje się kontrolowane przecięcie kości i wprowadza implant. Po krótkim okresie oczekiwania rozpoczyna się stopniowe wydłużanie za pomocą zewnętrznego sterownika. Tempo i planowana liczba centymetrów nie są uniwersalne: zespół dostosowuje je do jakości tworzącej się kości, bólu, zakresu ruchu, stanu nerwów i tkanek miękkich oraz nośności konkretnego implantu.

    Po osiągnięciu zaplanowanej długości rozpoczyna się faza konsolidacji, w której nowa kość musi dojrzeć. Nadal potrzebne są regularne zdjęcia kontrolne i fizjoterapia, szczególnie w celu utrzymania ruchu sąsiednich stawów. Zasady obciążania zależą od kości, masy ciała, typu gwoździa i postępu gojenia. W późniejszym terminie często wykonuje się osobną operację usunięcia implantu.

    Brak pinów przechodzących przez skórę nie oznacza leczenia bez ryzyka. Możliwe są m.in. sztywność lub przykurcz stawu, podrażnienie nerwu, zaburzenia osi, zbyt wolne albo zbyt szybkie tworzenie kości, złamanie, zakażenie, zakrzepica i problemy z urządzeniem. W przeglądzie 41 badań obejmującym 983 wydłużane segmenty odnotowano powikłania w 34% segmentów, a w około jednej czwartej wpływały one istotnie na plan leczenia lub wynik. Były to jednak niejednorodne serie pacjentów i implantów, więc liczby te nie prognozują ryzyka konkretnej osoby.

    Nie ma jednej liczby, która automatycznie przesądza o operacji. Decyzja zależy także od przyczyny różnicy, deformacji, sprawności dziecka, chorób towarzyszących, możliwego obciążenia rehabilitacją i preferencji rodziny. Przed leczeniem warto zapytać: jaka jest różnica teraz i jaka jest prognozowana po zakończeniu wzrostu, jak duży jest błąd prognozy, jakie są alternatywy, jak leczenie wpłynie na wzrost oraz jakie kontrole i rehabilitacja będą potrzebne.

    Krótka odpowiedź w FAQ: czy różnica długości nóg u dziecka zawsze wymaga operacji?

    A jeśli wrażenie pojawiło się po operacji biodra?

    Po endoprotezoplastyce trzeba rozróżnić odczuwaną nierówność od rzeczywistej zmiany długości kości. Na poczucie asymetrii mogą wpływać wcześniejsze przykurcze, ustawienie miednicy, sposób chodzenia i napięcie tkanek, ale możliwa jest również różnica anatomiczna. Nie należy zakładać jednego przebiegu wyłącznie na podstawie nazwy operacji — potrzebne są dane o konkretnym zabiegu, badanie i, gdy ma to znaczenie, odpowiednio wykonane zdjęcie.

    Nagłe wrażenie skrócenia po urazie lub operacji połączone z silnym bólem, deformacją albo niemożnością obciążenia kończyny wymaga pilnej oceny. W pozostałych sytuacjach warto ustalić, czy problem jest anatomiczny, funkcjonalny czy mieszany, zanim rozpocznie się jego wyrównywanie.

    Najważniejszy wniosek

    „Krótsza noga” jest opisem odczucia lub obserwacji, a nie gotowym rozpoznaniem. Najpierw trzeba ocenić miednicę, kręgosłup, zakres ruchu, stopy i chód, a dopiero potem zdecydować, czy potrzebny jest dokładny pomiar obrazowy. Leczenie ma sens wtedy, gdy odpowiada rzeczywistej przyczynie i istotnemu ograniczeniu funkcji.

    Piśmiennictwo

    1. Alfuth M, Fichter P, Knicker A. Leg length discrepancy: A systematic review on the validity and reliability of clinical assessments and imaging diagnostics used in clinical practice. PLoS One. 2021;16(12):e0261457.
    2. Vogt B, Gosheger G, Wirth T, Horn J, Rödl R. Leg Length Discrepancy—Treatment Indications and Strategies. Deutsches Ärzteblatt International. 2020;117(24):405–411.
    3. Tirta M, et al. Staples, tension-band plates, and percutaneous epiphysiodesis screws used for leg-length discrepancy treatment: a systematic review and proportional meta-analysis. Acta Orthopaedica. 2024.
    4. Pediatric Orthopaedic Society of North America. Leg Length Discrepancy (LLD): Study Guide. Materiał profesjonalny, odczyt 18.09.2026.
    5. Frost MW, Rahbek O, Traerup J, Ceccotti AA, Kold S. Systematic review of complications with externally controlled motorized intramedullary bone lengthening nails (FITBONE and PRECICE) in 983 segments. Acta Orthopaedica. 2021;92(1):120–127.
    6. Barakat AH, Sayani J, O’Dowd-Booth C, Guryel E. Lengthening Nails for Distraction Osteogenesis: A Review of Current Practice and Presentation of Extended Indications. Strategies in Trauma and Limb Reconstruction. 2020;15(1):54–61.

    English version

    Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.

  • Nowy wirus odkleszczowy ALTNV wykryty u ludzi w Chinach

    Ze świata medycyny · Obserwacje u ludzi oraz badania laboratoryjne i na zwierzętach

    Badacze opisali nowego wirusa przenoszonego przez kleszcze — Asian longhorned tick nairovirus (ALTNV) — wykrytego u osób z gorączką po ekspozycji na kleszcze w Chinach. Wśród 3163 takich pacjentów RNA wirusa lub przeciwciała IgM wykryto u 10,4%; w 56 przypadkach stwierdzono zakażenie ALTNV bez jednoczesnego Dabie bandavirus i wszyscy ci chorzy wyzdrowieli bez następstw. Wirusa wyizolowano z próbek pacjentów, znaleziono go również w kleszczach Haemaphysalis longicornis, a doświadczenia potwierdziły możliwość przeniesienia go przez te kleszcze na myszy. U 38 osób ze współzakażeniem ALTNV i Dabie bandavirus częściej obserwowano objawy oddechowe i zaburzenia czynności nerek, a 7 pacjentów zmarło, ale ortopeda lub inny lekarz interpretujący te dane powinien pamiętać, że badanie obserwacyjne nie pozwala przypisać tej większej ciężkości samemu ALTNV. To nie jest nowe leczenie ani gotowy test przesiewowy — najważniejsze jest rozpoznanie kolejnego możliwego patogenu odkleszczowego i potrzeba dalszego nadzoru epidemiologicznego.

    Źródło: Zhang X-A, Liu B, Wu S-Q i wsp. A Zoonotic Orthonairovirus from Febrile Patients in China. New England Journal of Medicine. Pierwsza publikacja online: 2 września 2026 r. DOI: 10.1056/NEJMc2602496. Sprawdzono 16 września 2026 r.; zakres dostępu: pełny tekst publikacji na stronie NEJM, materiał uzupełniający i rekord PubMed.

    English version

    ← Więcej nowinek „Ze świata medycyny”

    Opracowanie: Tomasz Poboży - ortopeda.

  • Loberamisal After Ischaemic Stroke: Promising Phase 3 Results

    General Medical Discoveries · Large randomised phase 3 trial

    The LAIS trial tested intravenous loberamisal, a drug being studied to protect nerve cells and support recovery after an ischaemic stroke. Among 997 patients treated within 48 hours of symptom onset, full or near-full functional recovery at 90 days was achieved by 69.7% of patients receiving loberamisal and 56.3% receiving placebo. For an orthopaedic surgeon following research on recovery of function, the result is encouraging, but the trial was conducted entirely in China, excluded patients treated with endovascular thrombectomy, and several secondary outcomes did not differ between groups. The findings therefore need confirmation in other populations and care settings before broader clinical use can be established.

    Source: Li S, Feng B, He D, et al. Loberamisal for Acute Ischemic Stroke: The LAIS Randomized Clinical Trial. JAMA. Published online 10 September 2026. DOI: 10.1001/jama.2026.16557. Checked 16 September 2026; access: full text on the JAMA website and PubMed record. No correction or retraction was found in the records checked.

    ← More General Medical Discoveries

    Polish version

    Content prepared by: Tomasz Poboży - orthopaedic surgeon.

  • Why Does an Orthopaedic Surgeon Ask About Blood-Thinning Medicines?

    Questions about anticoagulants and antiplatelet medicines are not a formality. The exact drug, dose and reason for taking it can affect how bruising or swelling after an injury is interpreted, how joint aspiration or an injection is planned, and how a possible operation is prepared. Stopping these medicines on your own can also increase the risk of thrombosis or stroke. The important point is therefore accurate information rather than simply saying that a medicine “thins the blood”.

    One everyday phrase, several different medicines

    Patients often use “blood thinners” for several different groups of medicines. Anticoagulants include vitamin K antagonists and direct oral anticoagulants, while antiplatelet medicines such as aspirin or clopidogrel work differently but also affect haemostasis. The dose, how regularly the medicine is taken, the time of the last dose, kidney function and the reason for treatment can all matter.

    For that reason, “I take something for my blood” is not precise enough. It is best to give the name from the package or medication list, the dose and dosing schedule. It also helps to explain whether the medicine was prescribed because of atrial fibrillation, thrombosis, pulmonary embolism, arterial disease, a coronary stent or another indication, because the reason for treatment affects the risk of any interruption.

    What changes after an injury?

    After a bruise or sprain, a person taking medication that affects clotting may develop more extensive bruising or a larger haematoma. The appearance of bruising alone does not show whether there is a fracture, tendon injury or ligament injury. The mechanism of injury, focal tenderness, ability to bear weight, range of motion, strength, sensation and circulation still matter.

    Rapidly increasing swelling, severe worsening pain, numbness, weakness, pallor or a cold limb need particular attention. A head injury in a person taking anticoagulants also warrants prompt medical assessment even when the initial symptoms seem minor. Antithrombotic treatment may help explain greater bleeding, but it should not distract from assessing the injury itself.

    Joint aspiration or injection does not automatically mean stopping treatment

    Bleeding risk depends on the procedure and the individual situation. EULAR recommendations state that intra-articular therapy is not automatically contraindicated in people taking antithrombotic medication unless the individual bleeding risk is high. This does not create one rule for every patient, every medicine or every procedure.

    Before a planned aspiration or injection, the clinician should know the exact medicine, dose, indication and other factors that may increase bleeding risk. Some procedures can be performed without changing treatment, while others require an agreed plan. The decision should not be based on independently skipping a tablet on the day of the appointment. More about the procedure: Joint Aspiration — Why Is Synovial Fluid Collected?

    Why is there no single rule before surgery?

    Planning has to balance the bleeding risk of the actual procedure against the thrombotic risk of interrupting treatment. Relevant factors include the type of medicine, kidney function, the indication for treatment, a recent thrombosis or stroke, the presence of a stent and the extent of the planned operation. The CHEST guideline emphasises an individual, patient-centred assessment of these competing risks.

    There is therefore no safe universal interval for stopping all “blood-thinning medicines”. Any specific instruction should come from the treating team and take account of both the actual procedure and the condition for which the medicine was prescribed. This article is not a perioperative medication protocol and does not replace individual instructions.

    What should you bring to the appointment?

    • the name and dose of every relevant medicine;
    • the time of the last dose if a procedure is planned;
    • the reason for taking the medicine and the clinician or clinic managing it;
    • information about previous thrombosis, pulmonary embolism, stroke, stents or significant bleeding;
    • any current test results that were specifically requested, without arranging extra tests on your own.

    The practical message is simple: do not hide treatment and do not stop it on your own. An accurate medication list makes it easier to assess an injury, plan an examination or procedure and, if treatment needs to be changed, coordinate that decision with the clinician responsible for the antithrombotic therapy.

    References

    1. Uson J, Rodriguez-García SC, Castellanos-Moreira R, et al. EULAR recommendations for intra-articular therapies. Annals of the Rheumatic Diseases. 2021;80:1299–1305.
    2. Douketis JD, Spyropoulos AC, Murad MH, et al. Perioperative Management of Antithrombotic Therapy: An American College of Chest Physicians Clinical Practice Guideline. Chest. 2022;162(5):e207–e243. A corrigendum was published in Chest. 2023;164(1):267.

    ← More patient blog articles

    Polish version

    Content prepared by: Tomasz Poboży - orthopaedic surgeon.